Premier `Thaicoon' kan geen kritiek verdragen

De Thaise premier Thaksin vreest dat er een complot wordt gesmeed om hem zwart te maken. Zelfs taxichauffeurs zouden er aan meedoen.

Nu zitten de zeventigduizend taxichauffeurs van Bangkok ook al in het complot. Welk complot? De samenzwering tegen de minister-president van Thailand, natuurlijk. Zegt althans de premier zelf. Maar hij is de enige van zestig miljoen Thai die ziet welke ,,duivelse'' streken zijn politieke tegenstanders uithalen.

Premier Thaksin Shinawatra onthulde het complot deze week in zijn wekelijkse radiopraatje. ,,Mijn vijanden betalen mensen die een taxi nemen enkel en alleen om de chauffeur allerlei kwaadaardige roddels over mij te vertellen.'' Het doel van deze operatie is volgens Thaksin dat de taxichauffeurs – ze zijn overal ter wereld hetzelfde – die roddels verspreiden onder hun passagiers. In sommige gevallen zouden ze de infame kritiek op de premier nog eens rustig kunnen nalezen in folders die de `lasterverspreiders' in taxi's achtergelaten. ,,Mij persoonlijk kan het niet schelen'', zei de premier, ,,maar deze kwaadsprekerij schaadt het land.''

De politie gaat serieus onderzoeken of een `taxi-campagne' gaande is. Taxichauffeurs lachen zich intussen de knopen van de broek. ,,Belachelijk. Onwaarschijnlijk'', schaterde de directeur van een firma met drieduizend taxi's, ,,we krijgen allerlei soorten passagiers – goed, slecht, verstandig en gek – maar we nemen niemand serieus.'' Volgens een lid van de oppositionele Democratische Partij leidt Thaksin aan ,,paranoïde waanideeën'' en dient hij snel een psychiater te bezoeken.

De media zien in de beschuldiging van Thaksin een bewijs dat hij niet tegen commentaar kan. ,,Hij komt nu eenmaal uit een wereld waar men geen kritiek op hem leverde'', legde een van Thaksins adviseurs uit aan de Amerikaanse krant The Washington Post. De premier was eerst politie- en daarna zakenman en werd met een telefoonmaatschappij een van de rijkste burgers van het land. Zijn succes was het bewijs voor zijn gelijk.

Thaksin besloot een partij te vormen en premier te worden. Hij zou afrekenen met de politieke klasse en het land als een bedrijf gaan leiden. Bij de verkiezingen begin vorig jaar won hij een absolute meerderheid, volgens zijn critici op de vleugels van onbetaalbare beloften die Thailand in een crisis à la Argentinië zal storten. Ruim een jaar later is de binnenlandse schuld verdrievoudigd en groeit de `Thailand NV' nauwelijks.

Voor de belangrijkste electorale groep, de arme boeren, blijft Thaksin de grote held met geld. Maar in Bangkok wordt de kritiek op hem steeds breder. Maar Thailand is een democratie, dus dat zou geen problemen moeten opleveren.

Toch heeft de premier op zijn zachtst gezegd wat moeite met commentaar, zo bleek de afgelopen weken. Politie en leger haalden een kantoor van een onderzoeksbureau overhoop, onmiddellijk nadat uit hun onderzoek bleek dat de populariteit van Thaksin een paar procentpunten was gezakt. Hoofdredacteuren van twee kwaliteitskranten worden opeens verdacht van witwaspraktijken nadat in die kranten volgens de beste Thaise tradities stevige, maar geen ongefundeerde kritiek op de `Thaicoon' was verschenen.

Ook de drager van het hoogste morele gezag, koning Bhumibol, waste Thaksin de oren: ,,Hij heeft geen idee wat hij moet doen nu een nationale catastrofe gaande is.'' Voor Thaksin is de koning onschendbaar, maar journalisten van buitenlandse bladen als The Economist zijn dat niet. Zij dreigen het land te worden uitgezet als ze van de koninklijke schrobbering gewag maken, hun tijdschrift zal uit de handel worden genomen en websites moeten worden gesloten.

Al die incidenten leiden weer tot nieuwe kritiek op de premier die deze als deel van een groter complot probeert te beteugelen. En dat levert weer nieuwe incidenten op met het onderzoek naar de subversieve, staatsondermijnende taxichauffeurs en hun roddelverspreiding als hoogtepunt. Voorlopig hoogtepunt.