LPF: langer wachten op zorg

Tijdens het eerste debat van de lijsttrekkers overblufte Fortuyn zijn gesprekspartners. Hij ging inhoudelijke discussies uit de weg met verwijzingen naar zijn op dat moment nog niet verschenen boek `De puinhopen van acht jaar paars'. Lezing van dit inmiddels gepubliceerde werkje leert dat de nieuwbakken politicus, die zich in strijd met de wet als hoogleraar afficheert, een gat in zijn hand heeft. Een gat dat associaties wekt met de geschonden ozonlaag boven de zuidpool. Het is onbegrijpelijk, dat zijn politieke tegenstanders en de media nog geen munt hebben geslagen uit de budgettaire gatenkaas die Fortuyn de kiezers voorschotelt.

Een deel van het nationale ongenoegen richt zich op de wachtlijsten bij tal van zorgvoorzieningen. ,,Die wachtlijsten gaan we in vier jaar wegwerken'', bezweert de Rotterdamse zakenman Langendam, secretaris-penningmeester van de Stichting Ondersteuning LPF (LPF is Lijst Pim Fortuyn), in een interview dat is afgedrukt in de Volkskrant van 22 maart. Dat is een volstrekt loze belofte. Reken even mee. Fortuyn wil de zorgsector twee jaar lang uitsluitend compensatie geven voor de stijging van lonen en prijzen. Er komt geen extra budget om de hoeveelheid geleverde zorg uit te breiden. De vraag naar zorgvoorzieningen groeit echter ook na 2002 door met ongeveer 2,5 procent per jaar. Dat komt door de vergrijzing van de bevolking, de invoering van dure nieuwe technieken en medicijnen, en de stijgende welvaart. Het zorgbudget bedraagt op dit moment 40 miljard euro. Om in 2003 en 2004 aan de groeiende vraag naar zorg te kunnen voldoen is dus 2 miljard euro extra nodig. Fortuyn beweert dat dit bedrag binnen het bestaande zorgbudget valt vrij te maken door het mes te zetten in de bureaucratie. ,,De sector krijgt opdracht de arbeidsproductiviteit op te voeren door het stelselmatig terugdringen van de overhead in de vorm van administratieve lasten, bureaucraten en overtollig management'' (De puinhopen, pagina 45). De overheid moet die opdracht kennelijk geven, maar zij beschikt helemaal niet over de instrumenten om verbetering van de productiviteit af te dwingen. Om te meten of en in welke mate de productie per werker stijgt, dient de zorgproductie in de toekomst nauwkeuriger te worden geregistreerd. Dit zal juist met nog meer bureaucratie gepaard gaan. Hoe dan ook valt binnen twee jaar geen doelmatigheidswinst van 2 miljard euro te boeken. Uit een recent rapport van de commissie-De Beer over administratieve lasten in de zorg blijkt dat op de langere termijn een bezuiniging van ten hoogste 300 miljoen euro haalbaar is. Daarvoor is het echter nodig eerst duchtig te investeren in informatie- en communicatietechnologie, en daar trekt Fortuyn geen middelen voor uit. Bovendien hebben afgevloeide bureaucraten de eerste jaren na hun ontslag recht op wachtgeld, waardoor de beoogde bezuiniging – voorzover al te realiseren – grotendeels verdampt.

De LPF wil het bestaande stelsel van verzekeringen tegen ziektekosten handhaven. Onder dit stelsel wordt de zorg voor viervijfde deel collectief gefinancierd: uit belastingen en sociale premies. Verder stelt de overheid maximumtarieven voor de zorgaanbieders vast, om de zorguitgaven te kunnen beheersen. Anders dan nu het geval is, mogen artsen en zorginstellingen zich van de LPF straks ondernemend opstellen en in vrijheid met de zorgverzekeraars onderhandelen over hun tarieven. Door het in verhouding geringe aantal artsen en zorginstellingen hebben zij bij tariefonderhandelingen met de zorgverzekeraars een ijzersterke marktpositie. Verzekeraars zullen sterke tariefstijgingen moeten accepteren. De overheid staat aan de zijlijn. Als gevolg van de met zekerheid te voorspellen tariefstijgingen explodeert het nationale zorgbudget. Let wel, het extra geld is niet allereerst bestemd voor uitbreiding van de behandelcapaciteit, maar voor hogere inkomens en prettiger werkomstandigheden van de zorgaanbieders. Illustratief is de opstelling van een van de vier medische specialisten op de LPF-lijst, de heer Jukema. Hij toonde in de uitzending van het tv-programma Nova op 23 maart alle begrip voor extra financiële eisen van de huisartsen die onregelmatige diensten draaien. Inwilliging van alleen deze eis kost al 100 à 200 miljoen euro. Hiervoor biedt het programma van de politieke Fortuynzoekers geen enkele dekking.

Door de sterke stijging van het zorgbudget lopen de collectieve lasten in de volgende kabinetsperiode met ettelijke miljarden euro's op, hoewel de LPF het electoraat juist lastenverlichting voorspiegelt. Zulke inconsistenties maken het begrijpelijk dat de groepering haar programma liever niet door het Centraal Planbureau laat narekenen. De rekenmeesters zouden het kiezersbedrog `genadeloos' aan de kaak stellen. De wachtlijsten worden langer, doordat de LPF de eerste twee jaar van de komende kabinetsperiode 2 miljard euro te weinig uittrekt voor een grotere hoeveelheid zorg. Toch zullen de premies voor de particuliere ziektekostenverzekering en de collectieve lasten sterk stijgen, zodra vrij mag worden onderhandeld over de tarieven van de zorgaanbieders.

Ook al speelt `professor' Pim knap in op bestaande gevoelens van onbehagen, de mensen in het land beseffen heel goed dat praatjes geen financiële gaten vullen. Naarmate duidelijker wordt dat hun plannen en beloften onbetaalbaar zijn, zullen de kandidaten op de LPF vaker en harder door de mand vallen. Wanneer nemen gezeten politici Fortuyn en de zijnen echt op de korrel? Daarvoor is het de hoogste tijd, dames en heren!