Britse tv-crisis treft veel voetbalclubs

Het dreigende faillissement van televisiezender ITV Digital zorgt voor crisis in de Britse sport en de media. Aan tv-geld verslaafde voetbalclubs komen daardoor mogelijk bij zinnen.

Voor een reeks Britse voetbalclubs dreigt faillissement, omdat de noodlijdende zender ITV Digital niet langer uitzendrechten voor sportwedstrijden kan betalen waaraan de clubs samen jaarlijks honderd miljoen pond (160 miljoen euro) overhielden.

De Football League, die de clubs buiten de Premiership vertegenwoordigt, weigerde de zender gisteren definitief een korting van 130 miljoen te geven voor de komende twee jaar. Daarna kende de rechter het bedrijf surseance van betaling toe. ,,[Dit] bedreigt het overleven van het betaald voetbal in ons land'', zei Keith Harris, voorzitter van de League. Aanvankelijk zei hij dat tot vijftig clubs failliet zouden gaan, maar stelde dat later bij tot rond de tien. ,,We staren niet in de afgrond'', aldus Harris.

Tot de clubs uit de First Division die voor hun voortbestaan vrezen horen Nottingham Forest, Coventry en Sheffield Wednesday, die hoge kosten hebben aan spelerssalarissen en stadionkosten, en die sterk afhankelijk zijn van tv-rechten. Bij Queens Park Rangers, Cambridge United, Crystal Palace en derde-divisiespeler Swansea heet de toestand ,,risicovol''.

Volgens Geoffrey Richmond, voorzitter van Bradford City staat het Britse betaald voetbal tegenover ,,de grootste crisis uit zijn bestaan''. Het ondergaan van ITV Digitaal is ,,catastrofaal voor clubs die het geld dat ze verwachtten al hebben uitgegeven'', aldus Richmond tegen de BBC, die toegaf dat clubs ,,overafhankelijk zijn geworden van het tv-geld, dat tegelijkertijd heeft bijgedragen aan het opblazen van spelerssalarissen.''

Grootaandeelhouders in ITV Digital zijn Carlton en Granada, de belangrijkste exploitanten van de analoge commerciële zender ITV. Hun digitale poot, die met een decoder is te ontvangen via bestaande tv-antennes concurreert met satelliet (BskyB) en kabel (NTL). Het bedrijf heeft 1,25 miljoen abonnees en maakt een half miljoen pond per dag verlies door tegenvallende belangstelling en teruggelopen inkomsten uit advertenties. De koersen van de aandelen Granada en Carlton schoten gisteren omhoog.

Het dreigende faillissement van de zender heeft grote gevolgen voor het Britse medialandschap. Regeringsbronnen geven toe dat de geplande uitschakeling van het analoge signaal per 2010 onwaarschijnlijk wordt. Het versterkt bovendien de positie van Rubert Murdochs media-imperium, grootste aandeelhouder van BskyB, dat al heeft aangeboden een deel van de rechten op te kopen. Ook de openbare omroep, de BBC, geldt als gegadigde.

Tory-mediawoordvoerder Tim Yeo reageerde: ,,Dit is een rotzooitje, slecht voor voetbal, slecht voor digitale televisie. Als de regering ernst wil maken met digitalisering moet ze zich er meer mee bemoeien.''

Het grootste experiment ter wereld met zogeheten digital terrestrial television heeft sinds de start, vier jaar geleden, al meer dan 800 miljoen pond gekost. ITV Digital heeft een reeks sport-, film-, winkel-, muziek- en internationale nieuwskanalen. Voor een deel ervan moeten abonnees extra betalen. Die gaan voorlopig allemaal door, inclusief het omstreden sportkanaal ITV Sport.

Twee jaar geleden sloot ITV Digital, toen nog onder de naam ON Digital, een contract van 315 miljoen pond met de Football League voor twee jaar. Daarvan moet nog 178 miljoen worden betaald. Het contract viel samen met de wereldwijde beurspiek van media- en internetbedrijven. Die zeepbel is gebarsten. Het dreigende faillissement van ITV Digital valt samen met malaise onder andere distributeurs van digitale televisie. Kabelaars NTL en Telewest hebben samen 23 miljard pond schuld en staan op het punt in handen te komen van de banken.

Sommige waarnemers geloven dat de ITV-zaak over de hele linie slecht is voor de zakelijke ethiek. Stel je voor dat Unilever-president Niall Fitzgerald Granada-baas Charlie Allen opbelt met de boodschap dat hij voortaan maar de helft betaalt voor zijn tv-spotjes, omdat Granada dat de Football League nu aandoet, schreef mediacommentator Jason Nissé in The Independent on Sunday. De zaak krijgt hoe dan ook een vervolg bij de rechter.

Bradford City-chef Richmond zei ook dat Granada en Carlton de plicht hebben hun contract na te komen, omdat ,,het publiek ze niet zal vergeven''. Toch zei hij dat de crisis mogelijk clubs ,,bij zinnen'' brengt, zodat ze voortaan minder extreme salarissen betalen. David Beckham onderhandelt nog met Premiership-club Manchester United over een salaris van 100.000 pond per week.