`Topvoetballer is een wegwerpartikel'

Na zijn verbanning uit Manchester werd Jaap Stam bij Lazio Roma betrapt op nandrolon. Na een schorsing van vier maanden keert de 29-jarige verdediger vanavond terug bij Oranje. ,,Ik heb opnieuw ervaren dat een topvoetballer slechts een wegwerpartikel is.''

Als eerherstel wenst Jaap Stam zijn terugkeer in het Nederlands elftal voor de oefeninterland tegen Spanje niet te betitelen. Die term zou volgens de 29-jarige verdediger van Lazio Roma de indruk wekken dat hij als een berouwvolle zondaar zijn straf heeft uitgezeten, terwijl Stam zich juist het slachtoffer waant na een positief uitgevallen dopingtest. Evenals bij de internationals Frank de Boer en Edgar Davids werd in de urine van Stam een te hoge waarde nandrolon aangetroffen. Maar na een schorsing van vier maanden houdt Stam stug vol dat hij ,,ten onrechte is veroordeeld''.

Nurks en afwerend beschermde Stam zich de afgelopen maanden tegen de buitenwacht, die hem als dopegebruiker had gebrandmerkt. Bondscoach Dick Advocaat verklaarde gisteren in Noordwijk dat hij nimmer het vertrouwen heeft verloren in de robuuste voorstopper, die hij ,,tot de beste verdedigers ter wereld'' rekent. ,,Stam heeft alles wat een aanvaller angstig maakt'', meent Advocaat. Maar van die bravoure was bij de kaal geschoren verdediger uit Kampen dit seizoen niets te bespeuren. Zijn gedwongen vertrek uit Manchester en de dopingaffaire in Rome hebben hem geestelijk verwond. ,,Ik kreeg een stempel opgedrukt en daar kom je moeilijk van af'', vertelt Stam met zachte stem in Huis ter Duin, het onderkomen van Oranje.

Tegen wil en dank ontwikkelde Stam zich sinds het fatale telefoontje op 16 november tot dopingexpert, want van de expertise van het zogeheten `A-team' van Frank de Boer wenste hij geen gebruik te maken. ,,Ik had mijn eigen mensen'', klinkt het afgemeten. Het gevoel van machteloosheid deelde Stam wel met De Boer en Davids. ,,Iedereen in mijn omgeving weet ik dat ik die rommel niet nodig heb om te presteren. Uit de contra-expertise kwam een waarde van 4,5 nanogram, daar ga je echt niet beter van voetballen. Je wordt er ook niet sterker van. Mijn urine was zo geconcentreerd dat ik aanvankelijk op 2,8 nanogram uitkwam, 0,8 boven de toegestane waarde. Ik vind het vreemd dat twee testen met dezelfde urinestaal twee verschillende waarden hebben opgeleverd.''

Het blijft dan ook gissen naar de waarheid, stelt Stam. ,,Het is frustrerend dat ik nog steeds niet weet hoe de nandrolon in mijn lichaam is gekomen. Daardoor houd ik de angst dat ik bij een volgende test in Italië weer positief word bevonden, want ik slik niet eens vitaminepreparaten. Ik gebruik niks, ook geen voedingssupplementen. Zo blijft het idee over dat mijn lichaam zelf nandrolon aanmaakt. Uit diverse testen bleek dat ik bij een dopingcontrole 32 procent kans heb om op een hogere waarde dan twee nanogram uit te komen. Bij diverse out-of-competition testen, die ik bij Lazio Roma heb ondergaan, was ik negatief. Maar ik zou zo weer positief kunnen worden bevonden. Factoren als lichamelijke inspanningen en stress kunnen de uitslag beïnvloeden. Ik hoop vurig dat nieuw onderzoek op dat terrein uitsluitsel geeft.''

Stam heeft zijn juridische strijd tegen het Italiaanse Olympisch Comité (CONI), dat de strafmaat bepaalt bij dopingzaken, inmiddels gestaakt. ,,Ik heb niet de illusie dat de regels nu worden aangepast'', zegt hij. ,,De leden van CONI stelden zelfs geen vragen aan de professor die wij speciaal uit Nederland hadden laten overkomen. Wat moet ik dan?'' Stam had toch al het wrange idee dat bij CONI handjeklap werd gespeeld tijdens de verhoren. ,,Ik kreeg te horen: `als jij ons helpt, zullen wij jou helpen'. Maar wat moest ik zeggen? Ik weigerde te bekennen dat ik vervuilde voedingssupplementen of andere middelen heb gebruikt, omdat het niet waar is.''

Reeds na zijn gedwongen vertrek uit Manchester besefte Stam dat een topvoetballer door de voortschrijdende commercie een wegwerpartikel is geworden. ,,Door die affaire heb ik opnieuw ervaren dat de voetbalsport een bekrompen wereld is, waarin iedereen eerst aan zichzelf denkt. Ik vond het verbijsterend dat ik door Manchester United zomaar aan de kant werd geschoven, terwijl de problemen met hun huidige verdedigers illustreren dat daar sportief geen aanleiding toe was. Nog geen half jaar voor mijn transfer naar Lazio Roma had ik nota bene een nieuw contract getekend. Maar als een club miljoenen euro's voor je wil betalen, ben je plotseling een product geworden.''

Stam is er namelijk van overtuigd dat zijn geruchtmakende biografie Head to Head geen enkele rol heeft gespeeld in het besluit van manager Alex Ferguson om hem van de hand te doen. ,,Dat boek is gebruikt als een stok om de hond te slaan'', meent Stam. ,,De club wilde zestien miljoen pond voor me vangen en gebruikte mijn boek als het argument om de transfer te rechtvaardigen. Achteraf betreur ik de voorpublicatie in een Engelse krant, want de meeste uitspraken van mij zijn uit hun verband gerukt. Daarnaast hebben de Britse tabloids ten onrechte gesuggereerd dat ik slecht zou liggen in de spelersgroep. Het verhaal dat iemand in de kleedkamer een shirt voor mij had klaargelegd met daarop `judas' geschreven, is klinkklare onzin. De spelers van Manchester United hebben me juist een hart onder de riem gestoken. Zij wilden dat ik bleef.''

Bij Lazio Roma sluit Stam een dramatisch seizoen in stijl af, want het sterrenensemble dobbert stuurloos rond in de Italiaanse Serie A. ,,We mogen blij zijn als we ons nog voor Europees voetbal weten te kwalificeren'', erkent Stam. Maar de tweede club uit Rome rammelt al weer met de geldbuidel voor een nieuwe, Nederlandse international, PSV-aanvoerder Mark van Bommel. ,,De trainer en de directie hebben mijn mening gevraagd over Van Bommel'', zegt Stam. ,,Uiteraard zou Mark voor ons een prima versterking zijn, maar hij moet zelf beslissen.'' In de Britse media werd gisteren gespeculeerd over een mogelijke rentree van Stam in Manchester, maar dan bij Manchester City. Stam, glimlachend: ,,In Engeland zien ze me nooit meer terug.''