Terrorist of hippie: E.T. is jarig

Wat is er zoal veranderd in de wereld sinds Steven Spielbergs E.T. the Extra-Terrestrial twintig jaar geleden de harten veroverde van kinderen en van die volwassenen die ooit kind geweest zijn? Een tijdlang was E.T. lijstaanvoerder van de films met de hoogste recette aller tijden, totdat blockbusters met meer geavanceerde computertechnieken, zoals Spielbergs eigen Jurassic Park en later Titanic die positie overnamen. Een digitale revolutie later besloot Spielberg om misschien wel zijn bekendste film dezelfde oppoetsbeurt te geven als collega George Lucas de originele Star Wars gunde: beter geluid, maar vooral het retoucheren van minder dan perfecte trucage-effecten. Je moet wel een heel erg pietje precies zijn om die verbeteringen in de nieuwe versie op te merken.

De jubileumversie wijkt in een aantal andere opzichten af van het origineel. Als verkoopargument voert Spielberg aan dat de film nieuwe scènes bevat. Dat is waar, de lengte is toegenomen van 115 naar 120 minuten, maar geen van de nieuwe scènes verandert iets wezenlijks aan strekking of toon van de film, zoals dat wel gebeurde in Coppola's Apocalypse Now Redux.

Wel belangrijk zijn een paar digitale wijzigingen, die verband houden met de gevoeligheden van de Amerikaanse natie na 11 september 2001. Computer Generated Images (CGI) vervingen de revolvers in de handen van de wetenschappers die E.T. willen vangen door walkie-talkies, die nu soms op potsierlijke wijze de lucht insteken. En als moeder Mary zoonlief Elliott beknort dat hij in zijn Halloweenvermomming een beetje op een terrorist lijkt, is dat woord nu vervangen door `hippie'.

Dat zijn Spielbergs aanpassingen aan de tijdgeest. Ook interessant is een inventarisatie van wat er bij de kijker veranderd is. De simpelheid van de trucages vormt geen groot probleem, eerder versterkt die de primitieve charme van de film. Wel ligt het tempo voor kijkers van nu een beetje traag, vooral in de laatste achtervolging van de jongens op de fiets, met E.T. in het mandje voorop. Winst vormt de kennis van de latere carrière van twee van de kinderacteurs, en wel de meisjes. Drew Barrymore (Elliotts zusje Gertie) zou zich ontpoppen tot drugsnuivend enfant terrible met een heel aardige filmografie, en het meisje dat Elliott kust nadat hij de kikkers in de klas heeft losgelaten, ontpopte zich tot tienervamp Erika Eleniak. Als je hen nu terugziet, verhoogt die kennis het camp-plezier.

Want dat is de belangrijkste verandering: de ooit zo ontroerende werking van de film over het wanbegrip van ouders voor kinderen, over de empathische band met een verlosser van daarboven die zelfs uit de dood kan opstaan, over de eeuwige liefde voor een knuffeldier, heeft aan kracht ingeboet. Voor mij was de enige ontroering die opnieuw kijken naar E.T. me bezorgde, een vage nostalgie: naar de tijd dat het gezinsleven in suburbia een ideaal vormde, ook om je tegen af te zetten, en naar de tijd dat je nog grapjes mocht maken over terrorisme.

E.T. The Extra-Terrestrial (The 20th Anniversary). Regie: Steven Spielberg. Met: Henry Thomas, Dee Wallace, Drew Barrymore. In 20 (originele versie) plus 80 bioscopen (Nederlands gesproken).