Jonghollandia gaat liever de straat op

De zes acteurs van Jonghollandia maken voorstellingen voor wie nooit in het theater komt, in buurthuizen, cafés of op scholen in de provincie. ,,Wij houden niet van plaatsen waar steeds dezelfde Culturele Mensen opduiken.''

Koud een half jaar nadat Jonghollandia werd opgericht, krijgt het collectief reeds de Aanmoedigingsprijs Toneel van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst, ter waarde van 3500 euro. De bekroning werd vandaag bekendgemaakt. De groep, vorig jaar afgestudeerd aan de Maastrichtse Theaterschool, opereert onder de vleugels van ZT Hollandia, dat enige begeleiding geeft tijdens het repeteren en een dak boven het hoofd biedt. Maar verder doen de zes leden alles zelf: schrijven, spelen, regisseren en publiek ronselen.

Want nieuw publiek, daar gaat het om. Het liefst spelen ze voor mensen die nog nooit een theater van binnen zagen, die gruwend wegduiken als ze het woord `toneel' horen: Jonghollandia heeft een missie. Walter Bart: ,,De subsidie die toneelgezelschappen krijgen is toch overheidsgeld? Dan moet je theater dus ook terugzien in de maatschappij, het liefst op iedere straathoek.''

Hun eerste productie speelde zich dan ook af in Brabantse buurthuizen en cafés. In ieder dorp creëerde Jonghollandia een bonte avond met sketches en muziek, The Magical Brabant Mystery Tour. Bart: ,,Om zoveel mogelijk mensen te bereiken zijn we van tevoren in groepjes van drie alle markten, biljartverenigingen en cafés afgegaan. Op die manier werkten we in twee weken tijd twaalf dorpen af. We gaven CKV-lessen op de plaatselijke scholen, plakten posters en vroegen telkens een andere fanfare of ze mee wilden doen.''

Die arbeidsintensieve werkwijze had resultaat. De fanfareleden kregen een gratis extra kaartje, zodat het iedere avond vol zat met familieleden en vrienden die vaak nooit eerder theater zagen. Yonina Spijker: ,,Onze sketches waren politiek getint. Over Bush en Bin Laden, over de ontwikkelingen in de maatschappij, we hadden zelfs een Euro-engel die een verhaal hield over het vertrouwen in Europa.'' Bart: ,,Vooral die laatste act deed het goed. `Dag Euro-engel' riepen de mensen na afloop. Ik hoop dat die mensen bij iedere euro die ze zien, nog steeds een beetje aan die engel denken.''

Ook de tweede productie van Jonghollandia speelde zich af op een onwaarschijnlijke plek: in de Technische Universiteit van Eindhoven. Terwijl oud Hollandia de voorstelling Gen maakte, speelden de jongeren Pixels, met Keez van het Pipslab, die als multimedia-uitvinder of `cyberisator' zorg droeg voor het technische gedeelte van de voorstelling. Een architectuurlokaal diende als de wondere wereld van zes computernerds die zich hadden gestort op het ontwikkelen van Eye-net, een futuristische bril waarmee de drager de hele wereld kon bekijken. Spijker: ,,Geweldig om te zien hoe de studenten niet alleen naar de voorstelling keken, maar zich ook afvroegen hoe onze technologie werkte. Zo ontstaat er een wisselwerking, wij reageren weer op hun reactie en dat geeft ons ook een extra dimensie tijdens het spelen.''

Momenteel spelen de leden bij andere gezelschappen, ,,om ervaring op te doen'', maar de voorbereidingen voor een volgende Jonghollandia-productie zijn alweer in volle gang. Eindhoven, de gekste, luidt de werktitel. Het publiek wordt uitgenodigd op een feestje bij een `typisch Eindhovens arbeidersgezin'. Spijker: ,,We willen de mensen trakteren op een avondje metal band, vaandelzwaaiers, patat bakken, PSV en carnaval, kortom alle zaken die in een Eindhovens gezin een rol kunnen spelen.'' Uiteraard gaat ook deze voorstelling weer plaatsvinden buiten het theater, hopelijk een oud schoolgebouw, want in een echt theater komen ze liever niet.

Spijker: ,,Die sfeer van `ik doe aan theater', ik moet er niet aan denken. We houden niet van plaatsen waar steeds weer dezelfde Culturele Mensen opduiken. Dan liever de straat op en voorbijgangers lastigvallen met theater.'' Bas: ,,Jehova theater! Een vriend van ons heeft dat wel eens gedaan. Zou het niet leuk zijn als die randstedelijke gezelschappen ook eens op die manier de hort op gingen? Stel je voor: `Toneelgroep Amsterdam pakt Bemelen'. Wordt er op een avond bij je aangebeld, staat Joop Admiraal daar met zijn voet tussen de deur.''

`Eindhoven, de gekste' zal in november 2002 drie weken in Eindhoven te zien zijn.

Inl. (040) 2333633 of www.zthollandia.nl