Griend moet nu op eigen kracht verder

Griend is een ideale uitvalsbasis voor Waddenvogels. Bijna had de natuur het onbewoonde eiland laten verdwijnen. Vorige week werd het schoongemaakt.

Vogels zijn de enige bewoners van het eiland Griend in de Waddenzee. Af en toe krijgen ze bezoek van twee vogelwachters, die in een hut op palen enkele maanden lang soorten tellen en in logboeken opschrijven wat ze hebben gezien. `Vanochtend de kiek weer gezien'. Een enkele keer komt een onderzoeker dode eidereenden tellen. En heel soms, zoals vorige week, spoelt een groep vrijwilligers aan die het eiland ontdoet van een enorme hoeveelheid vuil, vrijwel uitsluitend afkomstig van zeeschepen.

,,Griend is de ideale uitvalsbasis voor vogels in de Waddenzee'', zegt beheerder Otto Overdijk, zittend in de vogelhut, naast een latrine en een houten baken vrijwel het enige bouwsel op het eiland. ,,Vogels hebben vaak juist voldoende energie om enkele kilometers te vliegen. Vanuit Griend kunnen de grote sterns de zeegaten bereiken tussen Vlieland en Terschelling om daar jonge haring op te pikken.''

Als ergens een felle strijd tegen het water wordt geleverd, dan is het op Griend. Steeds opnieuw haalde de zee de afgelopen eeuw stukjes van het onbewoonde eiland af. Vijftien jaar geleden besloot Vereniging Natuurmonumenten, eigenaar van het eiland, een zanddijk voor de westelijke kust aan te leggen. Daarmee werd het eiland gered. Sinds 1988 is Griend in omvang weer verdrievoudigd. Het is nu tot 150 hectare groot.

De huidige dijk is alweer bijna door het zeewater is weggespoeld, maar er zijn geen plannen om een nieuwe dijk aan te leggen. ,,Nee'', zegt beleidsmedewerker Henk Dommerholt van Natuurmonumenten, ,,Wij vinden dat je de natuur zo veel mogelijk z'n eigen gang moet laten gaan. Dit eiland moet nu op eigen kracht verder.'' Beheerder Otto Overdijk: ,,Ja, je moet misschien gewoon accepteren dat het eiland in oostelijke richting wandelt.'' Wel wil Natuurmonumenten de komende jaren proberen gronden rondom het eiland aan te kopen.

Na een dag jutten werd er vorige week ongeveer 25 kuub aan afval opgeruimd. Twee jaar geleden was het dertig kuub, net als tijdens de eerste opruimactie vijf jaar geleden. Er ligt vooral veel plastic op het strand, maar ook hout, blikjes en afgedankte elektrische apparaten. ,,We doen dit niet zozeer voor de vogels als wel voor onszelf'', zegt Ton de Visser, voorzitter van het district Friesland van Natuurmonumenten en organisator van de opruimactie. ,,Wij vinden dat dit eiland er knap bij moet liggen. Het was hier een onvoorstelbare rotzooi.''

Er liggen ook tientallen dode eidereenden op het strand. Gestorven door voedselgebrek, zeggen de natuurbeheerders, vermoedelijk als gevolg van de mechanische schelpdiervisserij. ,,Je kunt de zee niet ongestraft leegvissen'', zegt beheerder Otto Overdijk. De natuurbeschermers hopen op een sanering van de visserijsector. Beleidsmedewerker Henk Dommerholt: ,,De Waddenzee is de laatste wildernis van Nederland. Dat moeten we zo houden.''