Armoede en jaloezie in Cambodja

The Land of the Wandering Souls is een documentaire die laat zien hoe erg het is om arm te zijn. De Cambodjanen die in deze film aan het woord komen, hebben bijna niets en het ziet er niet naar uit dat daar snel verandering in zal komen. Toch verzint een van hen nog een reden waarom een rijke toch jaloers op hem kan zijn. Iemand die arm is geniet veel meer van een stuk kip.

De documentaire is gemaakt door Rithy Panh (1964), een Cambodjaan die de Rode Khmer toen hij 15 was ontvluchtte, in Frankrijk terechtkwam en vandaaruit al veel films over zijn geboorteland maakte. In The Land of The Wandering Souls volgt hij een groep arbeiders die dwars door het land heen een glasvezelkabel aanleggen. Tijdens het slecht betaalde graven voor dit technische hoogstandje door mensen die thuis alleen over een kerosinelamp beschikken en soms zelfs dat niet eens, vinden ze voortdurend botten en mijnen.

De kracht van de al vaak bekroonde film zit hem voor een deel in de details. Een vrouw weet de schoenmaat van haar man niet en neemt daarom een stuk papier mee naar de winkel waarop de omtrek van zijn oude schoen met een stukje houtskool is nagetrokken. Wat de film vooral bijzonder maakt zijn de opmerkingen van de hoofdpersonen. De vrouw van de schoenen, wier kleine kinderen ook met de arbeiders meetrekken, zegt bijvoorbeeld dat het in de stad niets gedaan is. Je kunt er niet zo makkelijk je behoefte doen of je wassen. De pittoreske beelden van slapen in de open lucht en poedelen in de rivier krijgen er een andere lading door. Het zijn in deze documentaire niet de beelden maar de woorden die het hardst aankomen. Mooi zijn de gesprekken waarin twee mannen het internet proberen te begrijpen door het in metaforen te vangen; het zijn andere dan de hier gebruikelijke. Verbluffend is het gesprek met een boeddhistische monnik, die een paar mensen om hulp gaan vragen. De monnik herhaalt alleen maar wat ze hem vertellen.

The Land of the Wandering Souls (La terre des âmes errants). Regie: Rithy Panh. In 10 bioscopen (Docuzone).