VS botsen met Vietnam over Montagnards

De Verenigde Staten dreigen zich de woede van Vietnam op de hals te halen door duizend naar buurland Cambodja gevluchte Vietnamezen politiek asiel aan te bieden.

De groep bestaat uit Montagnards, protestanten uit de Centrale Hooglanden van Vietnam, die in april vorig jaar de grens overstaken uit vrees voor religieuze onderdrukking en militair geweld.

De Vietnamezen zaten in het vluchtelingenkamp Mondulkiri van de Verenigde Naties in het noordoosten van Cambodja. Aanvankelijk werkte het VN-agentschap voor vluchtelingenzaken, UNHCR, op grond van een in februari gesloten akkoord met Vietnam en Cambodja, mee aan de vrijwillige terugkeer van de groep naar hun thuisland. De VS en mensenrechtenorganisaties uitten echter kritiek op dat akkoord. ,,Mijn regering is er zeer verontwaardigd over'', zei de VS-ambassadeur in Cambodja, Kent Weidemann. ,,Er is zelfs geen overeenstemming over de meest elementaire voorwaarden voor terugkeer.''

De UNHCR zegde het akkoord op nadat Vietnam weigerde vertegenwoordigers van de vluchtelingenorganisatie toe te laten tot de gerepatrieerde vluchtelingen.

Dat de vluchtelingen in eigen land niet veilig zullen zijn, bleek vorige week toen vierhonderd Vietnamezen het kamp Mondulkiri overvielen en vluchtelingen afranselden. Naar verluidt is het kamp ontruimd en wordt iedereen overgebracht naar de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh uit vrees voor nieuwe aanslagen. Nu er geen akkoord meer is waar de VN aan deelnemen, zal de volkerenorganisatie naar verwachting van daaruit op zoek gaan naar derde landen om de Vietnamezen onder te brengen.

Het is niet de eerste keer dat Amerika zich daarvoor aanbiedt. Tot woede van Vietnam deden de VS in april vorig jaar hetzelfde. De communistische machthebbers beschuldigen Amerika er toen van organisaties van gevluchte Montagnards te herbergen die namens de regering Bush de Vietnamese geloofsgenoten zouden hebben aangezet tot een opstand in februari 2001. Deze leidde tot de vlucht naar Cambodja.

Bergstammen in de Centrale Hooglanden bekeerden zich in de jaren negentig tot het protestantisme, vooral als gevolg van radio-uitzendingen vanuit de Filippijnen in het eigen dialect. Naar schatting 750.000 Vietnamezen zijn protestant. De inheemse bevolking vocht aan de zijde van de Amerikanen in de Vietnamees-Amerikaanse oorlog tegen het communistische Noord-Vietnam.

Na die oorlog en de daarop volgende burgeroorlog bleken de meeste dorpen in de Centrale Hooglanden vernietigd en werden Vietnamezen uit andere delen van het land naar het gebied gerepatrieerd. Sindsdien zijn er botsingen tussen deze door het leger gesteunde kolonisten en de bergstammen die hun land religieuze vrijheid terug willen.