Klein kwaad

Kleine agressiviteit is interessanter dan grote agressiviteit. Verrassender, verwarrender, onthullender. Grote agressiviteit is vaak voorspelbaar, kleine agressiviteit kan ontkiemen waar je bijstaat, zomaar, zonder een belangrijke aanleiding.

De praktijk.

In de Arena vinden bij Ajax-wedstrijden soms pittige ruzies plaats tussen toiletjuffrouwen en bezoekers. Die juffrouwen zitten op de omlopen, waar de wc's gevestigd zijn, achter een tafeltje voor de wc-deuren. Op dat tafeltje staat een bordje: 50 cent (nu 25 eurocent). Sommige mannen doen na hun plasbeurt alsof ze die juffrouw niet zien, en schieten weg.

Gevolg: sissen en roepen (juffrouw), betrapt vloeken en schelden (toeschouwer). De laatste tijd viel me op dat sommige juffrouwen niet meer achter het tafeltje bleven, maar zich assertief voor de wc-deur hadden opgesteld, met uitgestoken handen, zodat het de gierigaards wel erg moeilijk werd gemaakt om 'm te smeren.

Daarop kregen we een officiële mededeling van Ajax in het programmablad dat we ons niets moesten aantrekken van de toegenomen agressiviteit van de toiletjuffrouwen. We waren helemaal niet verplicht om voor onze plas te betalen.

Nu ben ik benieuwd of deze kleine agressiviteit in grote agressiviteit kan ontaarden. Of dus komende vrijdag, terwijl de ME buiten het stadion slag levert met het FC Utrecht-geteisem, de toiletjuffrouwen met opgeheven pleeborstel de wc's zullen binnenstormen om de mannen, weerloos in hun schaamtevolle houding, nog tijdens het plassen de muntjes te ontfutselen. De vergelding die daarop volgt, dat zal geen kleine agressiviteit zijn.

Ander geval.

Bij Albert Heijn was ik getuige van een plotselinge uitbarsting van zinloze, kleine agressiviteit. Een oudere dame was klaar met haar boodschappen. Ze had afgerekend en reed haar lege karretje terug naar de boodschappenkarretjesparkeerplaats (nieuw woord) vóór in de zaak. Een jonge, goed geklede man type gehaaste zakenman die boodschapjes doet tussen twee afspraken liep haar tegemoet en riep: ,,Mag ik uw karretje?''

Mooie, moderne vraag. Er leek niets aan de hand. Hier zouden we getuige zijn van een warm, invoelend contact tussen twee generaties. Hun belangen leken gedeeld: de vrouw wilde ongetwijfeld zo snel mogelijk naar huis, de man was gebaat bij een estafette-achtige doorstart.

Maar toen zei de vrouw: ,,Nee, meneer, ik wil hem terugzetten want er zit mijn munt in.'' Ze bedoelde, zoals trouwe Albert Heijn-klanten weten, haar Albert Heijn-munt. Veel vaste klanten gebruiken die munt hoeven ze niet steeds naar een munt van 50 eurocent te zoeken.

Maar de man kende dit systeem niet en riep verbaasd: ,,Ik geef u 50 cent, en dan ga ik met uw karretje verder.'' ,,Néé,'' zei ze vastberaden, ,,daar heb ik niks aan, ik wil mijn munt terug.'' De man begreep er helemaal niets van. Hij zag hoe de vrouw, strak voor zich uitkijkend, haar karretje-met-munt ging terugzetten. Zijn borst zwol op en liet een schreeuw los die nog lang nagalmde: ,,Stom wijf, doe toch niet zo achterlijk!''