Het wordt stil in de suiker

De laatste suikerbieten worden gerooid en de bietenboer is tevreden over de oogst. ,,Heeft u wel eens rietsuiker gegeten?'', vraagt de interviewer. De bietsuikerproducent antwoordt: ,,Ik heb nog nooit het verschil geproefd.'' Na grondige raffinage is er inderdaad geen smaakverschil tussen rietsuiker en bietsuiker, maar verder zijn de verschillen enorm.

Dat blijkt maar weer eens in de documentairereeks Suiker, waarvan de RVU vanavond het laatste deel uitzendt. Rietsuiker wordt in warme oorden zo goedkoop geproduceerd dat de Europese bietsuikerindustrie alleen met omvangrijke subsidies overeind kan worden gehouden. Rietsuiker wordt kunstmatig duur gemaakt met importheffingen, terwijl bietsuiker met exportsubsidies in het buitenland wordt gedumpt. ,,Dat is op zich vreemd'', erkent een medewerker van de suikerfabriek in Dinteloord die vanavond uitgebreid in beeld komt.

Dat vindt de wereldhandelsorganisatie WTO ook. De huidige suikerregeling is recentelijk in Qatar met vier jaar verlengd, maar daarna slaat de liberalisering naar alle waarschijnlijkheid toe. Wat betekent dat voor de suikerfabrieken in Europa, waarvan er alleen vorig jaar al een stuk of tien zijn verdwenen? De fabrieksbaas in Dinteloord: ,,De kleintjes zullen dicht moeten, alleen de grote overleven.''

Is dat erg? Economisch gezien niet, want suiker wordt dan op de goedkoopste wijze bereid op plekken in de wereld die wel wat extra inkomsten kunnen gebruiken. Sociaal gezien wel, want de Brabantse suikerfabriek bijvoorbeeld is een deel geworden van het leven in Dinteloord. Zo is er jaarlijks een optocht met lampionnen die kinderen maken van suikerbieten.

Je zou meer beelden verwachten van dit leven rond de fabriek, maar de makers hebben meer oog voor de productie van de bietsuiker zelf. Het is ook wel fascinerend, een fabriek die negen maanden per jaar stilstaat en dan drie maanden lang bieten verwerkt tot alles piept en kraakt. Het levert echter nogal saaie beelden op van kantines, controlepanelen en een storing. Voor een machinesmeerder is het zijn laatste `bietencampagne' en de makers laten zijn afscheidswoorden doorklinken voor de hele fabriek: ,,Het zal stil worden voor mij. Net zoals het hier nu weer stil en koud wordt.''

Werken aan werk: Suiker, RVU, Ned.3, 21.00-21.30u.