Cussy's behoud

Er waart een spook rond door het landelijk gebied in Frankrijk, tot schrik en soms tot paniek van burgemeesters en plaatselijke bonzen. Het spook wordt `Corbeau' (raaf) genoemd. In welke gedaante ook, het is altijd een anonieme maar goed ingevoerde informant die over een persoon of een zaak pijnlijke onthullingen doet. Soms dient de corbeau een goede zaak, dan weer dient hij het kwaad. Altijd blijft hij onbekend.

Sommige corbeaus zijn beroemd geworden. En het zou Frankrijk niet zijn, als er niet een kostelijke speelfilm was uitgebracht, met een corbeau als plaatselijke radiozender in een provinciestadje, die bekend maakt dat de burgemeester met enkele goed ogende vrouwelijke raadsleden niet alleen de bestuurstafel deelt. Tot zover geen nieuws. Maar de zaak loopt uit de hand wanneer hij de amoureuze agenda van de eerste burger met naam, adres en uur aankondigt, zodat ter plaatse oploopjes ontstaan van lieden die een glimp van het schandaal willen opvangen.

Ook ons dorp, Cussy, toch goed verstopt in de landelijke Morvan, is ooit bezocht door een corbeau. Het gebeurde jaren geleden. Burgemeester was toen nog Jean Gaudillot, een hoog gewaardeerd man, die zeker nog eens herkozen zou worden als hij dat wilde. Maar de verkiezingen waren nog ver weg; het leven kabbelde voort.

Totdat wij op een dag allemaal via de post een onbekend nieuw krantje ontvingen, dat La Sauvegarde de Cussy (Cussy's Behoud) heette. Het vermeldde geen redactie of adres en zag er ook niet uit, half dagbladformaat, in een soort pakpapier. Maar goed, het was gratis en de inhoud beviel: dorps- en verenigingsnieuws, wat roddels en leuterpraat en, ja, één advertentie; van de bakker. Maar die bezwoer van niets te weten. Het krantje verscheen periodiek en veranderde niet. Totdat er op pagina 3 een nieuwe rubriek verscheen: `Nouvelles municipales' (Nieuws van de gemeente). Het werd een overzicht van door de gemeente geprojecteerde plannen, die elk in een volgend nummer gedetailleerd werden behandeld, steeds in vier punten: Indiening, Raadsbesluit, Uitwerking met tekening, en, ten slotte Uitvoering (met tijdschema).

Het waren verbouwings- of renovatieplannen, oude wensen van de bevolking of achterstallig onderhoud. Zoals de vervallen, vervuilde kantine van de school, waar de kinderen 's middags aten; het half ingestorte wc-blok bij de ingang van de `salle de fêtes' (dorpscentrum); het ontbreken van een voetbalveld met doelpalen, tribune en kleedkamer voor de FC Cussy. Elk nummer bracht de stand van zaken in de genoemde volgorde, telkens volledig ingevuld... Behalve de titel `Uitvoering', die telkens werd gevolgd door een halve kolom blanco. Daar stond dus niets. Dat was vreemd, omdat, omdat bij de rest alle gegevens correct waren ingevuld.

Het duurde geruime tijd voordat de eersten iets begonnen te begrijpen. Toen werd er hier en daar wat gegniffeld en gelachen. Het `nieuws van de gemeente' was een grap; een subtiele en wrede grap. Wie kon dat nu geschreven hebben? Dat moest een insider zijn, dat kon niet anders.

Burgemeester Gaudillot zelf was een insider die begreep dat hij hier op de korrel werd genomen. Hij kon het niet verkroppen. Toen de nieuwe verkiezingen in zicht kwamen, stelde hij zich niet beschikbaar. Hij leidde de verkiezingen nog wel, maar pakte zijn boeltje en vestigde zich ver weg, in het departement Ain, aan de overzijde van de rivier de Saône.

Bij uitgeverij Schuyt & Co verschijnt deze week de bundel `Village – Belevenissen van een Nederlander in een Frans dorp'. 104 blz. E12,50. Gebonden. ISBN9060975952