Betalen is voor de boekhouders

Europees commissaris Bolkestein kan tevreden zijn. Nederlandse bedrijven staan hun mannetje bij de hervorming van de boekhoudregels die wereldwijd ter discussie worden gesteld. De organisatie die de nieuwe regels aan het opstellen is – de International Accounting Standards Committee (IASC) – kent maar liefst vier grote sponsors van Nederlandse huize. ING, Philips, Shell en Fortis spekken deze rekenmeesters voor minstens 100.000 dollar per jaar. Zij behoren tot de 35 `underwriter companies'. Geen slechte beurt voor de NV Oranje. Nog eens vijf Nederlandse bedrijven, waaronder Ahold en ABN Amro, zijn `supporter': klinkt minder mooi, kost ook minder.

Bolkestein, die verantwoordelijk is voor de regelgeving op de financiële markten, is een groot voorstander van internationale standaardisatie. Over drie jaar moeten alle bedrijven in Europa hun winsten berekenen volgens dezelfde maatstaven. Geen verschillen meer in het verwerken van afschrijvingen, goodwill of incidentele meevallers.

Maar niet iedereen is zo enthousiast. De Amerikanen willen gewoon hun eigen systeem houden. Tot grote ergernis van Bolkestein. Een maand geleden verklaarde de Europees commissaris zelfs dat de problemen bij Enron mede een gevolg zijn van de Amerikaanse boekhoudregels (US Gaap).

Nog dit voorjaar gaat hij langs bij voorzitter Pitt van de Amerikaanse beursautoriteiten. Die houdt vast aan zijn eis dat bedrijven met een notering op Wall Street zich aan de Amerikaanse rekenregels moeten houden. Jammer voor de rest. Jammer van de blijvende verschillen.

Bolkestein kan wel wat supporters gebruiken. Daar komt bij dat de accountants het veel te druk met zichzelf hebben. Alom wordt getwijfeld aan de zin en effectiviteit van hun beroep. Accountant Andersen staat na het Enron-schandaal op omvallen. De andere vier van de Big Five, alle goed voor 1 miljoen dollar per jaar voor de IASC, concurreren om Andersen-dochters in te lijven. En degene die Andersen tracht te redden, ex-centralebankpresident Volcker, is ook voorzitter bij de IASC.

Daarnaast is het de vraag of Bolkestein wel de volledige steun heeft van het Europese bedrijfsleven. Natuurlijk, iedereen is voor internationale harmonisatie, maar geen bedrijf hanteert graag twee verschillende systemen. Dat kan noodzakelijk worden wanneer de Amerikanen hun poot stijf houden. Philips zei een maand geleden plannen te hebben om helemaal op US Gaap over te schakelen. Benieuwd onder welke post het concern de schenking aan IASC boekt.