Sterk door de liefde

Geflankeerd door de beste kunstrijders en -rijdsters van zijn land, voorspelde de Russische president Vladimir Poetin begin maart dat zijn landgenoten harder zouden worden van de nederlagen die zij op de Winterspelen leden. Met een satanische grijns herinnerde Poetin aan de manier waarop zijn troetelkinderen waren vermalen door de Amerikaanse propagandamachine. Alleen al daardoor waren Irina Sloetskaja, Elena Berezhnaja en Anton Sikharoelidze niet beloond voor hun superieure kunsten op de schaats.

Amerikaanse en Canadese mediapoppetjes kregen de voorkeur van de immer wankelmoedige juryleden, omdat het Amerikaanse publiek dat wilde, de overweldigende media dat wilden en omdat de Amerikaanse sponsoren dat wilden. Voor hen was het een opluchting dat Irina Sloetskaja afgelopen weekeinde, een paar weken na de Winterspelen, de wereldtitel voor de neus van het Amerikaanse mediapoppetje Michelle Kwan wegsnoepte. De opluchting was groter geweest wanneer Elena Berezhnaja en Anton Sikharoelidze ook nog eens de wereldtitel bij het paarrijden hadden gewonnen, vóór de Canadezen Jamie Salé en David Pelletier, het koppel dat dankzij de media, sponsoren en het olympisch comité in Salt Lake City alsnog de olympische titel mocht delen met de Russen.

Elena en Anton hadden van het WK afgezien, evenals hun Canadese rivalen. Samen vertoefden ze in Canada om uit te rusten van de opwinding in Salt Lake. Begin maart stalen ze in Edmonton samen de ijsshow, in Jamie and Davids's homecoming. Als om aan te tonen dat zij zich samen distantiëren van politieke discussies over olympisch goud en zilver. Zij zijn vrienden, hoezeer ook door politiek, media en commercie gebruikt.

Het was me al opgevallen dat Elena, Anton en Irina, ondanks hun nederlagen op de Spelen, zo vrolijk waren. Het was laat die avond in het restaurant van Salt Lake toen Irina met mij op de foto ging. De wodka vloeide toen Alexei Jagoedin zijn opwachting maakte. En toen Elena een collega vroeg de mambo te dansen, was het leed van de medailleroof gauw vergeten.

Elena, 1 meter 54 kort, weet wat lijden is. In 1995, toen ze zeventien was, leek een einde gekomen aan het kunstrijden van het meisje uit Nevinnomyssk – in het zuiden van Rusland. Tijdens een training in Riga werd ze aan haar hoofd geraakt door de schaats van haar toenmalige partner Oleg Sjliakov. Met een snee van enkele centimeters diep werd ze naar het ziekenhuis gebracht. In de ambulance wist ze geen antwoord op de vraag hoe haar naam was – ze was zelfs niet in staat te praten. Twee hersenoperaties waren nodig om de botsplinters te verwijderen. Twee maanden kon ze niet praten en niet lopen. Gelukkig was de hersenbeschadiging niet blijvend haar geheugen kwam snel terug.

In tegenstelling tot haar partner Oleg toonde de partner van het concurrerende Russische paar, Anton Sikharoelidze, wel belangstelling voor Elena's leed. Anton week niet van haar zijde en besloot, toen Elena na een jaar als door een wonder herstelde van het ongeluk, met haar een paar te vormen. Nu vormen zij volgens velen het mooiste schaatspaar sinds Loedmila en Oleg Protopopov, a pair of hearts.

Elena kan dansen en springen op schaatsen zoals weinig anderen, ze kan lachen als de mooiste en ze kan tekenen. Dat heeft ze bij wijze van therapie geleerd tijdens de herstelperiode, zeven jaar geleden. Portretten maken doet ze het liefst. Geen enkel portret bewaart ze. Wat ze heeft getekend, geeft ze weg. Wat ze heeft gecreëerd, is van iedereen. Kleine Elena is van iedereen. Ze hoeft niet, zoals Poetin meende, harder te worden. Alleen liefde maakt haar sterk.