Oscars voor drie zwarte acteurs

Juist in het jaar dat de uitreiking van de Oscars na lange jaren naar het hartje van het oude Hollywood terugkeerde, in het nieuwe Kodak Theatre, werd op de jaarlijkse vlootschouw van de filmindustrie vannacht geschiedenis geschreven. Vier uur en twintig minuten duurde de 74ste editie van het grootste filmgala ter wereld – bijna een record – waarin een historisch aantal van drie zwarte acteurs werd bekroond. Sidney Poitier won een ere-Oscar voor zijn oeuvre, Halle Berry werd bekroond tot beste actrice voor haar hoofdrol in Monster's Ball en Denzel Washington werd beste acteur voor Training Day.

De nek-aan-nekrace tussen de favoriete films, Peter Jacksons Lord of the Rings. The Fellowship of the Ring en Ron Howards A Beautiful Mind, had nooit eerder tot zulke felle campagnes geleid, waarbij zelfs ten onrechte gesuggereerd werd dat de in A Beautiful Mind geportretteerde wiskundige John Nash ooit antisemitische pamfletten verspreid zou hebben. Beide films wonnen vier Oscars, maar die van A Beautiful Mind waren belangrijker: beste film, regie, scenariobewerking en bijrolactrice Jennifer Connelly tegenover beste camerawerk, muziek, visual effects en make-up voor de Tolkien-film.

Kennelijk vonden de leden van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences het dit jaar beter te stemmen voor een nobele film over het trotseren van een handicap (schizofrenie) dan voor een fantastische genrefilm. Of misschien werkte de lastercampagne averechts. Presentatrice Whoopi Goldberg grapte dat de moddergooierij ertoe geleid had dat alle genomineerden zwart waren. Inderdaad was het de avond van de Afrikaans-Amerikaanse acteurs. Hun doorbraak was deels een inhaalslag, maar de bekroning leek ook aan te duiden hoe eensgezind de Amerikaanse natie na 11 september naar buiten treedt. [Vervolg OSCARS: pagina 9]

OSCARS

New York Geëerd op beladen Oscar-gala

[Vervolg van pagina 1] Tom Cruise opende de avond met een retorische vraag: is het wel gepast om ruim een half jaar na 11 september 2001 prijzen uit te reiken voor de beste filmprestaties? Jazeker, luidde zijn antwoord, we moeten naar films kijken en ons laten vermaken, ,,nu meer dan ooit!'' Kevin Spacey vroeg om een ogenblik stilte bij wijze van herdenking en er werd een compilatie van filmfragmenten over de stad New York vertoond, gepresenteerd door niemand minder dan Woody Allen. Als de Hollywoodhater pur sang, die nooit eerder een uitreiking bijwoonde, toch besluit zich in het hol van de leeuw te begeven, dan moet er sprake zijn van een Nationaal Programma.

Werd er tot gisteren slechts zes keer aan een zwarte acteur een Oscar toegekend (drie mannelijke bijrollen, twee vrouwelijke en een hoofdrol van Sidney Poitier in Lilies of the Field, 1963), nu volgden nummer zeven, acht en negen. Poitier (78) kreeg een staande ovatie voor zijn ere-Oscar, waarna hij alle regisseurs en producenten bedankte die hun nek hadden uitgestoken om hem hoofdrollen te geven in de jaren vijftig en zestig, en van hem het eerste gekleurde rolmodel in de bioscoop hadden gemaakt. Daarna ontving Halle Berry de Oscar voor haar hoofdrol in de kleine anti-racistische film Monster's Ball. Trillend, bijna bezwijkend aan de emoties leek Berry eerst niet bij machte het beeldje aan te nemen. ,,Dit moment is veel groter dan ik'', zei ze, en droeg de prijs op aan zwarte genomineerde actrices die eerder niet wonnen (Dorothy Dandridge, Diahann Carroll, Angela Bassett), als opmaat voor waarschijnlijk het langste en meest emotionele dankwoord uit de Oscargeschiedenis.

Toen rees al het vermoeden dat Denzel Washington het avondje Afro-succes zou vervolmaken met zijn eerste hoofdrol-Oscar (na die voor een bijrol in Glory, 1989) voor Training Day, gesitueerd in de getto's van Los Angeles. Washington dankte Antoine Fuqua, de jonge zwarte regisseur van de film, en Sidney Poitier voor het goede voorbeeld.

Zanger Randy Newman werd na vijftien eerdere nominaties sinds 1981 dan toch eindelijk Oscarwinnaar. Hij zei niet te begrijpen waarom juist dit liedje (If I Didn't Have You uit de Disney-animatiefilm Monsters Inc.) wel won, maar was opgelucht over het einde van zijn vernedering. In de nieuwe categorie beste animatiefilm won concurrent Shrek.

Dubbele Oscars waren er voor Ridley Scotts Somalische oorlogsfilm Black Hawk Down (geluid en montage) en Baz Luhrmanns Moulin Rouge (kostuums en art direction). Verrassend waren de winnaars van beste mannelijke bijrol (Britse veteraan Jim Broadbent in Iris) en buitenlandse film. De Bosnische Belg Danis Tanovic versloeg met No Man's Land, winnaar van de publieksprijs op het Rotterdamse festival, tegen de verwachting in de Franse favoriet Le fabuleux destin d'Amélie. Ondanks vijf nominaties kreeg Amélie niets, net als het even vaak genomineerde In the Bedroom.

lord of the rings pagina 7