Troje 2

Als je ervan uitgaat dat Homerus een historische gebeurtenis heeft beschreven, dan geven Ilias en Odyssee ons een blik terug in een stuk pas veel later opgeschreven geschiedenis (`Opgegraven oorlog, W&O, 16 maart). Wanneer de Trojaanse oorlog precies heeft plaatsgevonden weet niemand, maar gezien de Odyssee moet deze geplaatst worden in de late bronstijd, aan het begin van de ijzertijd. Nu hadden de Hittieten al vroeg ijzer. Dat was een van de bepalende factoren voor de succesvolle uitbreiding van het Hittitische rijk, culminerend in slag bij Kadesh (1296 v.Chr.). Het zou daarom vreemd zijn dat een grote stad als Troje, die verondersteld wordt banden te onderhouden met Muwattalli (1306-1282) geen ijzer zou hebben gehad. Zeker als ze met strijdwagens mee moesten doen aan de slag om Kadesh. Om zo'n discrepantie te omzeilen zou de Trojaanse oorlog veel vroeger moeten worden geplaatst.

Anderzijds, onder Suppiluliumas II (ca. 1190) stort het Hittitische rijk ineen. Een oorlog om Troje, tien jaar belegerd door allerlei kleine Egeïsche koninkjes, zou onder een groot Hittitisch rijk zeer onwaarschijnlijk zijn. Daarvan is in de Hittische documenten ook niets te vinden. De Hittieten hadden schrift, het hele oostelijk Middellandse-Zeegebied had schrift, al lang voor 1200 v.Chr. Maar nergens in Ilias en Odyssee wordt gewag gemaakt van schrijven of schrift. Als Homerus de Ilias en Odyssee rond 800 v.Chr. dichtte en zich op historische gebeurtenissen baseerde, waar zijn dan zijn bronnen? Waarom werden die niet in de bibliotheek van de Hittitische hoofdstad Hattusas gevonden?

Er zijn te veel tegenstrijdigheden om aan te nemen dat het Turkse Troje identiek is met het Homerische Troje. Of men nu Homerus' epen ziet als een literaire schepping zonder historische grondslag of het Homerische Troje elders plaatst in beide gevallen kan je je afvragen waar Korfmann en Kolb eigenlijk over kibbelen.