NIET IN DE STAD WONEN

Grazyna Dunajweska (44 jaar)

Verbouwt graan, prei, peen en pastinaak

Woont in Biskupice, Polen

,,Mijn man en ik hebben een familiebedrijf van 24 hectare in Biskupice, even buiten Warschau. We hebben 14 hectare geërfd en er later 10 hectare bij gepacht. We verbouwen graan, prei, peen en pastinaak. Naar de veiling gaan we niet. We kopen granen en zaden via een tussenpersoon en verkopen de producten ook via hem. We werken met zijn tweeën, maar tijdens het hoogseizoen hebben we drie dagarbeiders in dienst.

,,We hebben de afgelopen jaren heel veel geïnvesteerd en alle mogelijke machines aangeschaft. Wat dat betreft hoeven we niet onder te doen voor boeren in de EU. We hebben een lening afgesloten bij de overheid via het programma voor hervorming van de landbouw. Daar is een speciaal fonds voor jonge boeren. Maar als we weer geld nodig hebben, gaan we niet meer naar de staat. Het is beter om zelf een lening te nemen bij een bank.

,,Op dit moment vormen de Europese boeren nog geen concurrentie voor ons. Maar we zijn er bang voor omdat zij wel inkomenssteun krijgen en wij niet. Waar wij behoefte aan hebben zijn betere prijzen en een grotere markt. Daar doet onze regering veel te weinig aan. Ik ben bij de vertegenwoordiger van Sapard (EU-landbouwfonds voor toetredende landen, red.) gaan praten om te kijken of we iets zouden kunnen opzetten van voedselverwerking. Hij zei dat ik aan het eind van het jaar nog maar eens moest terugkomen omdat er zogenaamd geen geld is. Iedereen weet dat het geld alleen maar naar zijn eigen politieke vriendjes gaat.

,,Of we stand houden hangt af van de vraag hoe hoog de prijzen zijn op het moment dat we lid worden van de EU. We redden het wel als we onder dezelfde voorwaarden kunnen produceren als de boeren in de EU. Als we niet dezelfde inkomenssteun krijgen gaan we failliet.

,,'s Avonds studeer ik aan de economische hogeschool: voedselindustrie. Misschien ga ik wel iets anders doen. Maar ik zou nooit in de stad kunnen wonen. Onze kinderen blijven niet in het bedrijf. Ze willen straks rechten gaan studeren, maar dan wel op het platteland wonen.''