Galileï lijkt verworden tot amusement

National Geographic Channel was enkele jaren geleden een zender die interessante reisdocumentaires bracht, afgewisseld met redelijke natuur- en wetenschapsprogramma's. Reclame was er nauwelijks. Maar de tijd heeft niet stilgestaan. Het aanbod is inmiddels verschraald tot een eindeloze recycling van opnamen van witte haaien, dinosauriërs, cyclonen en vulkaanuitbarstingen. Af en toe wordt tussen de commercials of op een onmogelijk tijdstip nog een kort wetenschapsprogrammaatje uitgezonden.

Zo ook zondagavond om elf uur waarin aandacht wordt besteed aan het leven van de Italiaanse sterrenkundige Galileo Galileï – door Amerikanen consequent met zijn voornaam aangeduid. In het programma The Six Experiments that Changed the World wordt Galileï de `vader van de moderne wetenschap' genoemd. Wie die benaming heeft bedacht, krijgt de kijker niet te horen – mogelijk heeft de presentator/programmamaker het zelf bedacht of heeft hij het verkeerd begrepen bij zijn naspeuringen.

Galileï is bekend geworden door zijn ontdekking van de vier manen van Saturnus en door zijn conflict met de katholieke kerk. Deze dwong hem zijn opvatting af te zweren dat de aarde om de zon draaide en niet andersom. Hieraan wordt in het programma een half woord besteed, maar wel krijgt de kijker een eindeloze reeks rollende, vallende en slingerende ballen te zien, waaruit Galileï afleidde dat lichte en zware massa met dezelfde versnelling zou vallen. Deze experimenten zouden de wereld hebben veranderd. Dat Copernicus al driekwart eeuw eerder met zijn `copernicaanse wereldbeeld' (aarde draait om zon, maan draait om aarde) was gekomen en dat Galileï daarvan op de hoogte was, krijgt de kijker niet te horen.

Wat is de zin van een dergelijk programma? Is het louter divertissement? Je zou het haast denken, want de presentator – met een gek zwart hoedje op – blaast, gilt, kraait en springt, alles ter vermaak van de kijker. Alleen als de presentator bij een deskundoloog te gast is, staat hij plotseling schaapachtig te knikken.

Wat het verschil is tussen trage massa en zware massa krijgt de kijker niet te horen. Want echte wetenschap, daar moet National Geographic niets meer van hebben.

The Six Experiments that Changed the World: Galileo, zondag, National Geographic, 23.00-23.30u.