Detailhandel tegen super buiten stad

Zowel grote winkelketens als kleine winkeliers willen niet dat er mega-supermarkten komen op plekken waar geen woningen of andere winkels staan. ,,Dit om afbrokkeling van de wijkvoorzieningen te voorkomen''.

Dit blijkt uit het gezamenlijke besluit over winkelvestigingen dat de Raad Nederlandse Detailhandel (RND) en de Nationale Winkelraad van MKB Nederland deze week hebben genomen. Onder meer VendexKBB, Blokker, Laurus en Ahold zijn lid van de RND.

Maandag begint het debat in de Tweede Kamer over de vijfde nota Ruimtelijke Ordening. Het besluit van de twee winkelraden is bedoeld als advies voor het parlement. In principe beslissen gemeente-besturen over welke winkels waar komen in hun gemeente. Maar de vijfde nota bevat expliciete passages over dit onderwerp. Met name de Nationale Winkelraad hoopt vurig dat de nieuwe nota vestiging van supermarkten op plekken aan de rand van de stad categorisch uitsluit.

Het gezamenlijke besluit bemoeilijkt uitvoering van de strategie van één lid van de RND: Ahold. Ahold (Albert Heijn) wil de komende acht jaar vijftig mega-supermarkten openen, veelal aan de rand van steden waar veel parkeerruimte is. Die supermarkten zijn gemiddeld ruim drie keer zo groot als de gewone Albert Heijn. Bedoeling is dat klanten er één keer in de week komen, met de auto, voor bulk-boodschappen.

De eerste mega-supermarkt van Albert Heijn is onlangs geopend in Arnhem, maar die is niet omstreden omdat die bínnen een bestaand winkelcentrum staat. Het verzet van bijvoorbeeld de Nationale Winkelraad richt zich volgens beleidsmedewerker Gerrit Sluiskes tegen mega-supermarkten búiten bestaande centra en binnensteden. Plannen hiervoor bestaan in Kerkrade en Groningen, waar gemeente en Albert Heijn zo'n mega-supermarkt willen in nieuwe voetbalstadions. De gemeenten Breda en Roosendaal hebben laten weten dat ze zo'n mega-supermarkt niet zullen toelaten, om bestaande winkelcentra te sparen.

Grote supermarkten op ex-centrische plekken zuigen bestaande wijkwinkelcentra en binnensteden leeg, zegt Sluiskes. ,,Een Albert Heijn genereert altijd een stroom klanten waar andere winkeliers ook baat bij hebben. Als een mega-supermarkt op grote afstand staat van andere winkels, neemt de stroom klanten in binnensteden en wijkwinkelcentra af''.

Volgens ingewijden zit de RND in een lastige positie omdat sommige leden, zoals VendexKBB (Vroom&Dreesmann), tegenstander zijn van grote winkels buiten de binnensteden omdat hun winkels allemaal in binnensteden zitten, terwijl Ahold juist graag aan de rand van de stad wil gaan opereren. Alleen bouwmarkten en meubelzaken, zoals Praxis en IKEA, mogen tot nu toe aan de rand van steden staan. Albert Heijn zegt achter het besluit van de RND te staan. Volgens de woordvoerder wordt het ,,hooguit misschien moeilijk'' om een supermarkt te vestigen op een plek als het voetbalstadion van Roda in Kerkrade.