Aanval op de provisiejacht

Een oud-bankier, gepokt en gemazeld in de financiële wereld, staat nu gedupeerde beleggers bij. `De beleggingsindustrie draait om het genereren van provisie.'

Hij heeft ,,alle tijd en financiële middelen'' om de strijd met de banken aan te gaan. Ton Bazelmans (37), die als klokkenluider bij de Rabobank (bij beleggingsclub d'n Anwas) faam heeft verworven, is terug in de financiële wereld. Zijn bedrijf Santema & Blonz staat gedupeerde beleggers bij in hun gevecht om financiële compensatie van de bank. ,,Fraude-onderzoek, technische kennis van beleggingen en inzicht in de verkooptrucs van zogeheten bankadviseurs komen bij dit soort zaken bij elkaar'', zegt de voormalig optiehandelaar, beleggingsadviseur en vermogensbeheerder.

Na een jarenlang, bikkelhard gevecht met de Rabobank kreeg hij van de rechter netto 5,5 miljoen gulden toegewezen. Omdat de bank hem iedere dag 20.000 gulden moest betalen ging deze door de knieën en kwam met een schikking. ,,Afspraak is afspraak, dat boek is dicht'', zegt hij nu hierover. In elk geval beschikt hij over voldoende vermogen ,,om de belangrijkste tactiek van banken te kunnen weerstaan: tijd rekken en de tegenpartij kapot te procederen.''

Wanneer een dossier van een gedupeerde belegger volgens Bazelmans een redelijke basis heeft, neemt hij de financiële risico's over en incasseert een no cure-no pay-bedrag op het moment dat de financiële compensatie van de bank wordt binnengehaald. ,,Met mensen die de bank alleen de schuld geven omdat ze geld hebben verloren heb ik niks. De banken moeten niet vogelvrij worden verklaard, er moet meer aan de hand zijn.''

En dat is volgens Bazelmans het geval bij belegger Leen Pronk die al jaren een taaie strijd met ING voert.

Een krankzinnig dossier, vindt Bazelmans. De Klachtencommissie (voluit Dutch Securities Institute) uit de financiële wereld moet volgens hem ,,een onvoorstelbare off day'' hebben gehad toen zij in 1999 ING in het gelijk stelde.

In zes maanden tijd veranderde Pronks vermogen van 800.000 gulden in een schuld van 400.000. ,,In die korte periode heeft de beleggingsadviseur van ING op jaarbasis voor bijna 400 miljoen gulden heen en weer geslingerd aan aandelen, optie en termijncontracten. Dan is een verlies van 1,2 miljoen niet eens slecht te noemen.''

De zaak Pronk is vaker in de publiciteit geweest, met name vanwege de bijna eindeloze reeks transacties die met zijn geld – de opbrengst van een verzekeringsbedrijfje – zijn verricht.

Volgens ING, namens haar vestiging in Capelle aan de Ijssel, zijn al die transacties op verzoek van Pronk geweest. Dit heeft de bank met succes voor de Klachtencommissie van de financiële sector gesteld. Pronk verklaarde bij die gelegenheid dat het initiatief steeds van zijn actieve ING-adviseur kwam.

Vervolg BELEGGEN: pagina 15

Inleg 13.000, risico 1 miljoen

Vervolg van pagina 13

,,Dat je aandelenportefeuille op jaarbasis honderden keren over de kop gaat, is te gek voor woorden, dat verzin je niet'', zegt Bazelmans. ,,Natuurlijk heeft een belegger een eigen verantwoordelijkheid en kan een eventueel gebrek aan verantwoordelijkheid verzachtend werken voor de bank, maar dit gooi- en smijtwerk verwacht je niet eens in een casino. Sterker nog, bij dergelijk gedrag kom je er niet meer in.''

Dat de 300 transacties altijd op verzoek van Pronk zijn gedaan, gelooft Bazelmans niet. ,,Uit onze eerste analyse blijkt glashelder dat de optieconstructies het werk zijn geweest van een professional. Professioneel, maar daarmee niet minder verwijtbaar. In één constructie investeerde Pronk slechts 13.000 gulden, maar een buitenstaander kan onmogelijk zien dat hij hierop een risico van 1 miljoen gulden liep.'' ING, dat nu geen commentaar wil geven omdat de zaak onder de rechter is, heeft daarover eerder gezegd dat een beleggingsblad in die periode aan dergelijke constructies aandacht heeft besteed. En dat het idee dus weldegelijk van Pronk afkomstig was.

Eind vorig jaar heeft de Klachtencommissie een vergoeding van tonnen opgelegd aan een financiële instelling die de beleggingsportefeuille van een klant acht keer op zijn kop had gezet. Dus voor acht maal de waarde van die portefeuille verhandeld. Hoe vaak Pronks portefeuille over de kop ging is door de geavanceerde optie- en futurebeleggingen moeilijk te zeggen, maar volgens Bazelmans is het meer dan 75 keer (alleen de aandelen) en minder dan 450 keer (inclusief de volledige onderliggende waarde van opties en futures). ,,De beleggingsindustrie draait om het genereren van provisie; je denkt geadviseerd te worden, maar het is verkoop. En als het uit de hand loopt is de bank zich van geen kwaad bewust.''

Los van de provisiejacht lijken volgens Bazelmans nog meer strafbare feiten aan het licht te komen. ,,Bijvoorbeeld valsheid in geschrifte [bonnen van transacties die niet op de beurs hebben plaatsgevonden] en er was sprake van cross selling: aandelen zijn direct aan een andere klant van ING doorverkocht en dat is bij wet verboden.'' Een eerder door Pronk aangegane strafprocedure is voorlopig stopgezet door Santema & Blonz. ,,Eerst moet het beeld compleet zijn. We zijn in de administratie ook een pluk aandelen kwijt.'' Hij gelooft ondanks de jarenlange strijd tussen ING en Pronk nog steeds in een schikking. ,,Dit moet voor ING toch ook een vreemd dossier zijn. Ik vermoed dat er mensen zijn geschrokken en wellicht in de kramp geschoten. Pronk op zijn beurt ziet allerlei complotten.''

Mocht de rechter de uitspraak van de Klachtencommissie nietig verklaren (nooit eerder gebeurd) dan heeft dat volgens Bazelmans grote gevolgen. ,,De honderden mensen die eerder hun gelijk niet hebben gehaald zien hun kans dan schoon om alsnog naar de rechter te gaan. Dit is voor de bankwereld het slechtst denkbare dossier om een rechter te laten toetsen.''