VS stellen regels tribunalen bij

De Verenigde Staten behouden zich het recht voor om gevangen Al-Qaeda- en Talibaan-strijders vast te houden, ook nadat ze door een militair tribunaal zijn vrijgesproken. Dat hebben juristen van het Pentagon gisteren gezegd tegen The New York Times, na de bekendmaking van de procedures die de militaire tribunalen moeten volgen. Topadvocaat William Haynes van het Pentagon noemde de gevangenen ,,gevaarlijke mensen''.

Na zware kritiek van mensenrechtenorganisaties hebben de VS besloten de zeer strenge regels voor de omstreden tribunalen op sommige punten af te zwakken. Zo kan een verdachte alleen ter dood worden veroordeeld als zeven rechters zich unaniem daarover uitspreken. In andere gevallen is voor een veroordeling tweederde van de rechters nodig – in de gewone Amerikaanse rechtspraak is altijd unanimiteit vereist.

Het resultaat van de nieuwe regels is volgens minister van Defensie Donald Rumsfeld ,,rechtvaardig en uitgebalanceerd''. Volgens Rumsfeld is gezocht naar een werkwijze die ,,zowel het recht van de verdachten op een eerlijk proces beschermt, als het recht van de Amerikanen om te leven zoals ze behoren te leven, in vrijheid en zonder angst voor terroristen''. Zo zullen de media, als de staatsveiligheid niet in gevaar is, tot de processen worden toegelaten. Ook hoeven verdachten geen verklaring af te leggen als die belastend is voor henzelf.

Maar de kritiek is ook na de herziening van de plannen niet verstomd. De critici wijzen erop dat een veroordeelde zijn zaak achteraf weliswaar kan voorleggen aan een speciale commissie, maar niet aan een onafhankelijke rechter. Ook zal niet al het bewijsmateriaal voor de militaire tribunalen openbaar zijn. En aan de bewijslast worden minder strenge eisen gesteld dan in de normale Amerikaanse rechtspraak. Zo worden ook bewijzen uit de tweede hand, of `van horen zeggen' geaccepteerd.