Toetreding Polen tot EU dichterbij

De Europese Unie heeft met Polen overeenstemming bereikt over een regeling voor de verkoop van Poolse landbouwgrond aan EU-burgers. Daarmee is een belangrijke hindernis voor de toetreding van Polen tot de EU uit de weg geruimd.

In het akkoord, dat naar verwachting vanmiddag in Brussel zal worden bekrachtigd, komt Polen deels tegemoet aan bezwaren van met name Nederland. Polen wilde aanvankelijk een overgangstermijn van twaalf jaar na de toetreding tot de Europese Unie, voordat EU-burgers uit andere lidstaten landbouw- en bosgrond zouden kunnen kopen. Nederland en ook Duitsland hadden hiertegen ernstige bezwaren. In het westen van Polen zijn nu al tussen de vijfhonderd en duizend Nederlandse boeren die grond pachten. Afgelopen weekeinde vond op de EU-top in Barcelona informeel overleg plaats met de Poolse minister-president Leszek Miller, waarbij ook premier Wim Kok was betrokken. Daarin werden de laatste beletselen voor overeenstemming weggenomen.

Volgens het nu bereikte akkoord krijgt Polen voor het westelijk deel van het land een overgangstermijn van zeven jaar. Hiervan moet echter de periode waarover buitenlandse boeren al grond pachten worden afgetrokken. Dit betekent in de praktijk dat Nederlandse boeren al binnen enkele jaren de grond in eigendom kunnen verwerven. Voor het oostelijk deel van Polen blijft een overgangstermijn van twaalf jaar gelden.

Andere kandidaat-lidstaten, waaronder Hongarije en Tsjechië, bedongen veel kortere overgangstermijnen. Diplomaten uit enkele kleine lidstaten klaagden deze week dat zij niet waren ingelicht over het informele akkoord dat in Barcelona was bereikt. Van Nederlandse zijde werd vanmorgen aangetekend dat dit verschil de gevoeligheid weerspiegelt die het grondbezit in de verschillende kandidaat-lidstaten onderscheidt.

De regeling voor de grondaankoop maakt in de onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie onderdeel uit van het hoofdstuk `vrij verkeer van kapitaal'. Over het hoofdstuk `landbouw', dat algemeen wordt beschouwd als het moeilijkste dossier, moet met de kandidaat-lidstaten nog overeenstemming worden bereikt.

De Europese Unie wil eind dit jaar de onderhandelingen met de kandidaat-lidtstaten over toetreding afronden. Als dat lukt zouden ze vanaf 2004 bij de EU kunnen komen. Daarbij gaat het in eerste aanleg om Cyrpus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije, Tsjechië. In een later stadium zouden dan Bulgarije en Roemenië volgen.

Eerder deze week maakten de kandidaat-lidstaten opnieuw ernstig bezwaar tegen plannen van de Europese Commissie om hun boeren pas vanaf 2013 volledig onder het Brusselse regime voor landbouwsubsidie te brengen.