Meer intensive care voor kinderen

De problemen rond de financiering van 31 extra intensive-care bedden voor kinderen zijn opgelost. Een groot probleem blijft intussen het tekort aan gespecialiseerd personeel.

,,De noodzakelijke uitbreiding van 31 intensive-care bedden voor kinderen is niet primair afhankelijk van geld, maar van de beschikbaarheid van gespecialiseerde verpleegkundigen en intensivisten'', benadrukt F. van der Meché, lid van de Raad van Bestuur van het Academisch Ziekenhuis Rotterdam en voorzitter van de landelijke werkgroep Perinatologie en Kinder Intensive Care. Hij beaamt dat de Vereniging van Academische Ziekenhuizen (VAZ) en de zorgverzekeraars in de afgelopen maanden in een bureaucratische impasse zijn verzand over de financiering van de extra ic-bedden. Maar op de vraag of dat de uitbreiding van de ic-capaciteit voor kinderen extra heeft vertraagd, antwoordt hij volmondig ,,nee''. Minister Borst (Volksgezondheid) vond van wel en ontbood de koepels van zorgverzekeraars en academische ziekenhuizen deze week voor spoedoverleg op haar ministerie.

,,Voor elk ic-bed voor kinderen zijn vier gespecialiseerde verpleegkundigen en een halve intensivist (gespecialiseerde kinderarts) nodig'', rekent Van der Meché voor. ,,Dat betekent dat we in snel tempo 124 gespecialiseerde verpleegkundigen en 15,5 intensivisten moeten zien op te leiden. Dat lukt ons, gezien de geringe interesse voor een baan in de zorg en de bestaande schaarste aan gespecialiseerd personeel, maar stapsgewijs.''

Om alle kinderen met een intensive care-indicatie te kunnen opnemen, moeten er zeker 102 bedden op speciale afdelingen voor intensieve zorg voor deze patiëntjes beschikbaar zijn. Begin dit jaar luidde de Inspectie voor de Gezondheidszorg de noodklok: door exploitatietekorten, het niet tijdig opvullen van vacatures voor zowel gespecialiseerde verpleegkundigen, intensivisten als ambulancepersoneel en het niet aanwenden van de algemene budgetten van ziekenhuizen voor kinder-ic zijn er maar 78,7 plaatsen beschikbaar. Als gevolg hiervan is er volgens de inspectie voor bijna duizend kinderen die jaarlijkse acute zorg nodig hebben, geen plaats op een kinder-ic in een van de acht academische ziekenhuizen in Nederland. De doodzieke patiëntjes komen op een gewone kinderafdeling terecht of op een ic-afdeling in de buurlanden. Uitstel van zorg kan ,,dreigende schade'' voor het betrokken kind opleveren, waarschuwde inspecteur-generaal H. Kingma. Hij adviseerde minister Borst om zo snel mogelijk 23 extra ic-bedden voor kinderen te realiseren. In totaal gaat het om een uitbreiding van 31 bedden tot 2006.

Van der Meché:,,De Vereniging van Academische Ziekenhuizen en de Nederlandse Vereniging voor kindergeneeskunde trokken hierover twee jaar geleden al bij de minister aan de bel. Op basis van onze berekeningen moest de capaciteit van de kinder-ic dringend met 33 bedden worden uitgebreid. Ook hebben we gewezen op het nijpend tekort aan gespecialiseerd ic-personeel, waardoor 12 bestaande ic-bedden nu niet gebruikt worden.''

Borst, die vorig jaar mei al extra geld voor meer ic-bedden voor kinderen had toegezegd, gelastte nader onderzoek van haar eigen inspectie. Door personeelsgebrek werd dat maandenlang vertraagd. Wel financierde de minister in 2001 alvast 400 extra opleidingsplaatsen voor gespecialiseerde verpleegkundigen. Vorig jaar konden daardoor 81 ic-verpleegkundigen aan een opleiding beginnen, vie wie slechts een klein deel op een kinder-ic terechtkomt. Verder werd het budget voor kinder ic-bedden `geoormerkt', te beginnen in 2003. Academische ziekenhuizen hebben nu een algemeen budget dat ze naar eigen inzicht besteden. Op basis van de maatregel van Borst mag het geld voor ic-bedden voor kinderen straks niet aan iets anders worden uitgegeven. Dit `oormerken' leidde tot een impasse in de samenwerking tussen zorgverzekeraars – die het geld voor de uitbreiding van de kinder-ic beschikbaar moeten stellen via een doorberekening ervan in de premies – en de academische ziekenhuizen. Om het speciale budget voor ic-bedden te kunnen berekenen, moet het college Tarieven Gezondheidszorg, het tarievenbureau van de zorg, een `beleidsregel' opstellen. Op basis van dat tarief weten de zorgverzekeraars hoeveel extra geld ze voor ic-zorg gaan uitgeven. Alle betrokken partijen, het ministerie van volksgezondheid, de academische ziekenhuizen, de zorgverzekeraars en het CTG, speelden elkaar in de afgelopen weken de zwartepiet toe. Niemand nam het voortouw bij die aanvraag voor dat tarief. ,,Administratieve misverstanden die deze week in een goed gesprek uit weg zijn geruimd'', zegt een woordvoerder van de minister nu. Het CTG komt binnen drie weken met een tarief voor de ic-bedden voor kinderen en Borst heeft het extra budget van 40 miljoen euro voor de academische ziekenhuizen nu beschikbaar gesteld.

Van der Meché sluit zich aan bij voorspellingen van de zorgverzekeraars: ,, Pas in 2006 zijn de knelpunten in de kinder-ic opgelost.'' Afgesproken is dat er jaarlijks ten minste 20 tot 25 ic-verpleegkundigen worden opgeleid en dat er per jaar vijf à zes ic-bedden voor kinderen in Nederland bijkomen.