Stand in SER over WAO: 30-3

De SER heeft volgens Herman Wijffels een ,,stevig voorstel met een breed draagvlak'' voor de WAO gemaakt. Maar dat er ook uiteindelijk ook drie dissidenten zijn, is voor hem een grote tegenslag.

SER-voorzitter Herman Wijffels probeerde het zo positief mogelijk voor te stellen. Dat van de 33 leden van de Sociaal-Economische Raad er drie het WAO-advies niet steunen, noemde hij schouderophalend ,,jammer, maar het doet aan de inhoudelijke kwaliteit van ons voorstel niets af''. Een uitslag van 30-3 was toch mooi, vond Wijffels. ,,Het geheel overziend ligt er sinds vele jaren voor de aanpak van het WAO-probleem toch een stevig voorstel met een breed draagvlak.''

De Sociaal-Economische Raad, waarin werkgevers, vakbonden en kroonleden zijn vertegenwoordigd, legde gisteren de laatste hand aan een voorstel voor een nieuw WAO-stelsel. Duidelijk werd dat de kroonleden van de Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau (CPB) en het onafhankelijke kroonlid Robin Linschoten het advies vrijdag, als de voltallig SER bijeenkomt, op twee hoofdpunten niet steunen.

Anders dan de rest van de SER willen zij niet dat de uitkering voor volledig en langdurig arbeidsongeschikten met 5 procent wordt verhoogd en zij zijn er tegen dat de zogeheten Pemba-boete verdwijnt die bedrijven krijgen als ze WAO'ers `veroorzaken'. Eerst moet maar eens blijken dat het stelsel van de SER zonder die twee elementen, écht effect heeft.

De dissidente kroonleden zijn niet negatief over het onderdeel om alleen nog zieke werknemers een WAO-uitkering te geven bij wie wordt vastgesteld dat ze binnen vijf jaar niet voldoende zullen herstellen om weer aan de slag te gaan. Ook het verlengen van de Ziektewetperiode van één naar twee jaar kan positieve effecten hebben, omdat werkgever en werknemer er dan meer belang bij hebben om tot werkhervatting te komen, vooral omdat de ziekte-uitkering van 70 procent van het loon niet door de werkgever mag worden aangevuld.

Maar het CPB, De Nederlandsche Bank en Linschoten vinden het allemaal te weinig scherp om ervan uit te gaan dat het aantal nieuwe WAO'ers per jaar zal verminderen van 100.000 nu naar 25.000 straks.

Een verdeeld SER-advies is een tegenslag voor de onderhandelaars die er maanden aan bezig zijn geweest. Voor het kabinet wordt het gemakkelijker om op hoofdpunten af te wijken - of om in het advies te gaan shoppen - bijvoorbeeld met een verwijzing naar de bedenkingen die het altijd zo gerespecteerde CPB heeft geuit.

Vanuit de SER is dan ook geprobeerd de kritiek van het CPB te demonteren. Het CPB werd als ouderwets instituut van rekenmeesters neergezet dat alleen maar de effecten van financiële prikkels voor zieke werknemers kon doorrekenen, en dat zeer conservatief denkt over voorstellen die moeten leiden tot strengere en objectievere keuringen. Zo wil de SER de eindbeslissing niet meer bij een individuele keuringsarts leggen, maar bij een commissie van ervaren artsen en arbeidsdeskundigen.

De SER schakelde ook het onderzoeksinstituut Nyfer in, dat met veel gunstiger berekeningen kwam dan het CPB. ,,Nyfer denkt dat de samenhang van ons voorstel leidt tot een positieve dynamiek'', stelde Wijffels gisteren tevreden vast. Op lange termijn zal het SER-voorstel leiden tot een besparing van 8 miljard euro per jaar, aldus Nyfer. Het CPB verwacht hooguit een winst voor de samenleving van een half miljard euro, maar een verlies van half miljard kan evengoed het gevolg zijn. SER-onderzoekers kwamen eerder tot een besparing van drie miljard euro.

Drie, ver uiteenlopende, berekeningen maken het voor het kabinet ook gemakkelijker om een eigen weg te kiezen. Wijffels was wel duidelijk over de vraag hoe vooral de vakbonden zouden reageren als hoofdpunten van het SER-voorstel, zoals de hogere uitkering, niet worden overgenomen. ,,Volstrekt onaanvaardbaar. Dan is het draagvlak onder het voorstel weg.''

Hoewel premier Kok een maand geleden aangaf dat voor half april een kabinetsreactie gereed zal zijn, gaat er binnen de SER niemand meer van uit dat dat een voldragen voorstel zal inhouden. Het WAO-probleem moet bij de formatie van een nieuw kabinet worden opgelost, is de verwachting.

Gezien de huidige troebele politieke situatie en de grote onzekerheid of de huidige coalitie na de verkiezingen intact blijft, hebben PvdA en VVD er nog maar weinig belang bij om snel uit de WAO-impasse te komen. Deze partijen diep verdeeld, zowel in het parlement als in het kabinet. De VVD steunt de drie dissidenten in de SER. De PvdA schaart zich, overigens met het CDA, achter het akkoord van de overige dertig SER-leden.