Sharons arsenaal is nu uitgeput

De Amerikaanse bemiddelingspogingen zijn vandaag bemoeilijkt door een nieuwe Palestijnse zelfmoordaanslag.

De Palestijnse zelfmoordaanslag van vanmorgen in een autobus nabij de Israëlische Arabische stad Umm-el-Fahm (zeven doden onder wie de dader) is een test voor de Amerikaanse inspanningen om Israël en de Palestijnen naar een bestand te leiden. De aanslag onderstreept dat premier Ariel Sharon, wat hij ook doet, geen militair antwoord heeft op de Palestijnse terreur en de Palestijnse leider Yasser Arafat te zwak is om de volkswoede tegen Israël te temmen.

Woordvoerders van Sharon legden de verantwoordelijkheid voor de aanslag vanmorgen meteen bij Arafat. Ze zeggen dat de Palestijnse leider nog geen enkele instructie heeft laten uitgaan om de strijd tegen Israël te staken.

Dat is op zich niet zo verwonderlijk, omdat Israël en de Palestijnen het gisteren nog niet eens waren over de voorwaarden voor een bestand. Arafat heeft de lichte pro-Palestijnse koerswijziging van de Amerikaanse diplomatie van de afgelopen weken aangegrepen om van Israël terugkeer af te dwingen naar de militaire status-quo van vóór het uitbreken van de tweede intifadah, eind september 2000.

Aan de belofte van president George Bush, gisteren herhaald door de bezoekende Amerikaanse vice-president Cheney, dat er een Palestijnse staat naast Israël zal verrijzen, heeft de Palestijnse leider niet genoeg. Zijn standvastigheid tegenover de Israëlische militaire overmacht en vernederingen die hij van Sharon heeft moeten incasseren hebben Arafat en zijn Fatah-beweging op de populariteitscurve veel goed gedaan.

Dat wil echter niet zeggen dat Arafat zijn gezag nog over het Palestijnse volk kan laten gelden zoals voor het uitbreken van de tweede intifadah het geval was.

De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Shimon Peres, heeft dat goed in de gaten. Hij vroeg zich gisteren in aanwezigheid van Cheney af of het wel verstandig was Arafat er in het openbaar aan te herinneren dat het bestandsplan van CIA-directeur Tenet inhoudt dat hij niet alleen strijders van Hamas en de Islamitische Jihad moet arresteren maar ook illegale Palestijnse wapens moet innemen.

Het is een illusie te denken dat Arafat dat kan. Met F-16 gevechtsvliegtuigen, helikopters, tanks, liquidaties en invallen heeft Sharon de Palestijnse haat tegen Israël tot ongekende hoogte opgezweept. De verschillen tussen de Palestijnse organisaties lijken onder de zware Israëlische militaire druk te vervagen. Zelfmoordenaars komen nu zelfs voort uit de rangen van Fatah.

Arafat kan misschien de klok nog terugdraaien als hij zijn volk op korte termijn hoop op echte Palestijnse onafhankelijkheid en een einde van de bezetting in het vooruitzicht kan stellen. Maar dat staat beslist niet op Sharons agenda. Onder zware Amerikaanse druk moest hij gisteren tandenknarsend Arafat een vrijgeleide geven naar de Arabische top in Beiroet op 27 maart. Het addertje onder Sharons gras was dat de Palestijnse leider niet naar Ramallah kan terugkeren als hij zich in Beiroet niet als een vredesengel ontpopt.

Het verbannen van leiders van vrijheidsbewegingen is een typische koloniale techniek die in de vorige eeuw nooit heeft gewerkt. Op herovering van alle Palestijnse gebieden na is Sharons arsenaal uitgeput na al het geweld dat hij heeft aangewend tegen Arafat. De nederzettingenpolitiek van de afgelopen decennia blijkt als een boemerang op Israëls militaire effectiviteit te werken. Het Israëlische leger is zonder het oproepen van reservisten te klein om de over de Westelijke Jordaanoever verspreide nederzettingen en de wegen ernaar toe en Israël zelf te beveiligen. Het te beveiligen oppervlak van de Westelijke Jordaanoever is door de 150 nederzettingen vele malen vergroot.

Om deze reden en geconfronteerd met groeiende binnenlandse ontevredenheid over zijn politiek heeft Sharon vandaag of morgen wellicht geen andere keus dan zijn voorwaarden voor een bestand met de Palestijnen bij te stellen.