Schiphol radeloos over `zigzagkoers' politiek

De privatisering van Schiphol gaat niet door nu de PvdA-fractie ervan af wil zien. Zo komt een eind aan een lange lijdensweg, waarbij de luchthaven als speelbal van de politiek heen en weer werd getikt.

Of hij verrast was? ,,Ja, anders had ik niet zo emotioneel gereageerd', zegt president-directeur Gerlach Cerfontaine van Schiphol vanmorgen. Gisterochtend vroeg belde minister Netelenbos hem om te vertellen dat de privatisering van zijn bedrijf geen kans meer maakte. ,,Ze was zelf ook verrast', zegt Cerfontaine.

Geen beursgang, en voorlopig ook geen vijfde baan. De luchthaven beleeft moeilijke tijden doordat de politieke partijen het plotseling weer helemaal anders willen. PvdA-leider Ad Melkert liet `zijn' Kamerleden gisteren per brief weten dat de privatisering van Schiphol niet in het algemeen belang is. Daarmee sloot hij een jarenlange lijdensweg af. Vorige week kwamen alle fracties in de Eerste Kamer met forse bezwaren tegen wetgeving die de ingebruikname van de vijfde baan moet regelen. Netelenbos verzocht, nogal uitzonderlijk, om spoedberaad met de senaat. Dat zal volgende week dinsdag plaatshebben. Inmiddels zijn ook in de Tweede Kamer problemen gerezen over de uitbreiding van het banenstelsel, zo blijkt uit een brief van GroenLinks-fractieleider Rosenmöller. De minister laat in een brief aan de Eerste Kamer weten al rekening te houden met één jaar vertraging.

Schiphol werd net als andere vervoersbedrijven in handen van de overheid – de Nederlandse Spoorwegen, busbedrijf Connexxion – een speelbal van de politiek. De PvdA speelde hierin een belangrijke rol. Deze partij was nooit tégen de privatisering van de luchthaven, mits de publieke belangen gewaarborgd zouden zijn. De grond moest in handen zijn van de staat. Zo werd het dan ook in het wetsvoorstel geregeld. De minister moest zeggenschap krijgen in toekomstige investeringen. Dat kwam in orde. En nadat was geregeld dat de NMa toezicht zou houden, dat Schiphol niet in buitenlandse handen kon komen en het er volgens Cerfontaine naar uitzag dat KLM en Schiphol het eens zouden kunnen worden over prijsafspraken, zat de luchthaventopman op 28 februari van dit jaar bij PvdA-woordvoerder Crone op zijn kamer. Ze namen het dossier door. ,,We hebben geen vragen meer over de publieke waarborgen', zei Crone volgens Cerfontaine.

En toen kwam gisteren dat telefoontje van Crones partijgenoot, minister Netelenbos. Zij toonde zich verbaasd over de brief van partijleider Melkert, waar ze zich volgens diverse bronnen niet mee bemoeid heeft. Netelenbos wil vasthouden aan de voorgenomen privatisering van de luchthaven. ,,Dit is geen heldere taal, dit zegt iets over de zigzagkoers van de PvdA', zegt Cerfontaine.

Melkert wilde juist wel heldere taal spreken. Daarmee begint ook zijn brief aan de fractie: ,,De kiezers hebben een keihard signaal afgegeven, ze willen duidelijkheid en daadkracht.' En als íets moeilijk over te brengen was, dan wel het nut van een beursgang van de enige internationale luchthaven. De luchthavendirectie redeneert: Schiphol moet wel naar de beurs, omdat de Britten, de Duitsers, de Denen en de Zwitsers ook naar de beurs zijn gegaan.

Schiphol is, onder begeleiding van de politiek, jarenlang bezig geweest met een mogelijke beursgang. Al onder Cerfontaines voorganger Smits nam Schiphol een belang in de luchthavens van New York en Brisbane. Daarna was er niets meer. Grote deals gingen aan de luchthaven voorbij, mede doordat andere bedrijven meer geld boden. Bedrijven die niet in handen van de overheid zijn, kunnen veelal makkelijker geld lenen en investeren. Alleen met de beursgenoteerde luchthaven van Frankfurt sloot Schiphol een alliantie. ,,Die staat nu geweldig onder druk', zegt Cerfontaine. ,,Net als Brussel. We waren aan het kijken of we er een belang in konden nemen.'

Met de beursgang in het vooruitzicht was het ook makkelijker talentvol personeel aan te trekken; een overheidsbedrijf heeft nog altijd een stoffiger imago dan een beursgenoteerd bedrijf. Zelfs al is het een internationale luchthaven. ,,Het is een dreun voor onze ambities', zegt Cerfontaine.

De beursplannen hebben de luchthaven 18 miljoen euro gekost, zegt Cerfontaine. Financieel en juridisch adviseurs moesten worden geraadpleegd, de boeken werden onderzocht, een prospectus moest worden gemaakt. Dat blijkt nu deels weggegooid geld.

Schiphol moet zijn ambities nu bijstellen. ,,We blijven in de polder', zegt Cerfontaine teleurgesteld. Maar het is niet zo dat het bedrijf financieel in de problemen komt. De investeringen in de luchthaven gaan gewoon door. De vliegtuigen blijven vliegen, de winkels blijven open.

,,Wij hebben nooit de noodzaak tot privatisering gezien', zegt een KLM-zegsman. Het motto van KLM is: eerst reguleren, dan uitproberen. Als de wetgeving succesvol blijkt, dan nadenken over privatiseren.

Gerectificeerd

Schiphol

In het artikel Schiphol radeloos over `zigzagkoers' politiek (20 maart, pagina 3) is gemeld dat Schiphol-topman G. Cerfontaine op 28 februari bij PvdA'er Crone langs ging. Dit moet zijn PvdA'er Feenstra.