Melkert, leider met een hart

Geen dédain tegen Fortuyn meer, maar een veilige haven in `Nieuwrechtse baren'. Dat is de nieuwe lijn van PvdA-leider Melkert.

Wie zich zorgen maakt over de `harde en harteloze' samenleving die `Nieuw rechts' van Fortuyn voorstaat, moet in de PvdA de voornaamste veilige haven zien. Met die boodschap heeft PvdA-lijsttrekker Melkert zich gisteren, in een Schevenings strandpaviljoen, gewend tot de zittende- en de kandidaat-Kamerleden van zijn partij.

`De bodem van de emmer' heeft hij gezien, verzekerde Melkert na afloop op een persbijeenkomst, doelend op de gemeenteraadsverkiezingen en zijn optreden tijdens het nachtelijk tv-debat daarna. Van openlijk dédain tegen Fortuyn c.s. zal bij hem geen sprake meer zijn: ,,deze protestpartij vormt een potentiële machtsfactor, met een eigen claim op de macht''.

Minder dan tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen zal de landelijk lijsttrekker van de PvdA hameren op wat Paars heeft bereikt, kondigde hij aan. In tegenstelling tot GroenLinks, dat meent dat het Nederlandse volk nu bij de verkiezingen moet beslissen of het `rechtsom of linksom' wil, beschrijft Melkert zijn alternatief voor `Nieuws rechts' niet in de eerste plaats als `Links', maar als een combinatie van `sterk en sociaal', dat wil zeggen oog voor de eisen die de moderne economie stelt gecombineerd met aandacht voor de bestaande sociale structuren, zoals de vakbeweging.

Zonder hiermee nu uitdrukkelijk de verdediging van Paars op zich te nemen, plaatst de PvdA-lijsttrekker zich op deze wijze wel achter de visie van premier Kok (PvdA). Deze had zich eerder stevig geërgerd aan de mate waarin de paarse coalitiepartijen de neiging vertonen, hun eigen kabinet in de verkiezingsstrijd naar de vuilnisbelt van de geschiedenis te verwijzen. Daarvan kan geen sprake zijn, verzekerde Melkert gisteren: zolang het paarse kabinet er zit heeft de PvdA ,,niet de vrijheid'' zich daarvan volledig te distantieren.

De door Fortuyn in zijn boeken bepleite terugkeer naar de politieke polarisatie van de jaren zeventig - links tegen rechts - acht Melkert `onnodig' - daarmee ingaand tegen de neiging bij sommige PvdA-Kamerleden. Wel wenst hij meer duidelijkheid van de VVD en het CDA, hoe zij zich tot `Nieuw rechts' verhouden. Met name de ,,flirt van het CDA met Fortuyn'' interesseert Melkert daarbij: ,,is het serieus of is het onbeholpenheid?''

Net als hun VVD-collega's zijn de PvdA-Kamerleden gemaand zeer behoedzaam te zijn met het uiten van particuliere inzichten, teneinde de behoedzame aanpak van hun lijsttrekker niet te doorkruisen. In het beste geval, menen de strategen, biedt het optreden van Fortuyn aan Melkert de kans, zich te profileren als een maatschappelijke tegenstellingen verzoenend, vertrouwenwekkend leider. Net zo vertrouwenwekkend als zijn voorganger Kok.