Jospin en Chirac: de kleine verschillen

De twee belangrijkste kandidaten voor de presidentsverkiezingen in Frankrijk, Lionel Jospin en Jacques Chirac, hebben hun programma bekendgemaakt. Het valt niet mee de verschillen te herkennen.

,,Het project van een socialist'. Zo betitelde de Franse presidentskandidaat Lionel Jospin gisteren zijn tien-puntenprogramma voor de verkiezingscampagne, Je m'engage (ik beloof, of ik sta voor). Het plan is volgens premier Jospin gebaseerd op vijf jaar ervaring als regeringsleider en ,,coherent met wat ik heb gedaan en met wie ik ben'.

Jospin karakteriseert het programma van zijn belangrijkste rivaal, president Jacques Chirac, als ,,verval'. De meeste commentatoren, en volgens opinieonderzoek ook de meeste kiezers, hebben moeite om de verschillen tussen de programma's te herkennen.

Chirac heeft het plan van Jospin meteen als onrealistisch van de hand gewezen. Hij ging daarbij niet in op de inhoud van de voorstellen, maar op de regeringscoalitie, waarin behalve Jospins socialisten ook de communisten en de Groenen deelnemen. Die is volgens de president in het zicht van de eindstreep bezig uiteen te vallen. ,,Als ik kijk naar de verschillende leiders van de coalitie, valt het me op dat ze heel verschillende en soms kwaadaardige dingen over elkaar zeggen. Dat geeft zo'n manifest [als dat van Jospin] weinig kans om ook verwezenlijkt te worden'. Chirac kampt overiogens zelf ook met grote verdeeldheid op rechts, waar hij uiteindelijk een coalitie moet zien te creëren.

In de peilingen heeft Jospin sinds enkele weken een lichte voorsprong op zijn rivaal (51 tegen 49 procent). Maar zijn voorsprong slinkt sinds hij vorige week zei dat zijn rivaal tijdens het presidentschap wel erg oud geworden was. Vooral oudere kiezers is die opmerking in het verkeerde keelsgat geschoten. Chirac (69), die overigens zelf bij een eerdere campagne zijn toenmalige rivaal Mitterrand ook oud noemde, toonde zich zeer verontwaardigd over de opmerking van Jospin (64).

De belangrijkste thema's zijn:

Economie:

Chirac wil de inkomstenbelasting de komende vijf jaar met een derde verminderen. De vennootschapsbelasting moet worden verlaagd naar het Europese gemiddelde. Het wordt eenvoudiger om een bedrijf op te richten en voor staatsbedrijven om te investeren met geld van de kapitaalmarkt.

Door economisch herstel zal de regering volgens Jospin de komende vijf jaar 18 miljard euro beschikbaar hebben voor belastingverlaging en 8 miljard voor extra overheidsinvesteringen. Belasting over bedrijfswinsten wordt verhoogd, lokale belasting voor particulieren verlaagd. Er wordt fors geïnvesteerd in sociale huisvesting (300.000 nieuwe woningen).

Veiligheid:

Chirac pleit voor zero impunité, harder straffen ook voor kleine vergrijpen. Een speciale commissie moet voortaan de president rechtstreeks informeren over de misdaadbestrijding.

Jospin wil een nieuw ministerie voor Openbare Veiligheid, investeren in meer politie en vooraf de doelen stellen waaraan justitie moet voldoen.

Werkgelegenheid:

Chirac vindt de door Jospin ingevoerde 35-urige werkweek te star. Wie langer wil werken, moet dat kunnen. Hij wil ook een programma om jeugdwerkloosheid te bestrijden en mensen moeten het recht krijgen ook na hun zestigste te blijven werken.

Jospin wil de komende vijf jaar de werkloosheid met 900.000 verlagen. Daarbij zal speciaal aandacht worden gegeven aan jonge en aan oudere werklozen.

Europa:

Beide kandidaten pleiten voor een Europese grondwet waarin de Europese Unie wordt gedefinieerd als `een federatie van natiestaten', die zoveel mogelijk hun soevereiniteit behouden. Beiden steunen grotere defensie-inspanning van de Europese landen, onder meer via de snellereactiemacht.

Chirac wil dat de EU een door de regeringsleiders gekozen president krijgt. Jospin bepleit dat in Brussel vaker op basis van gekwalificeerde meerderheden wordt besloten, bij voorbeeld over belastingszaken.

Pensioenen:

Chirac belooft de pensioenen op het huidige niveau te houden, onder meer door met het geld uit privatisering van staatsbedrijven een speciaal pensioenfonds in te richten. Hij streeft naar een compromis tussen het huidige door de staat gefinancierde stelsel en particuliere fondsen.

Jospin wil de pensioenen hervormen. Hij wil de staatspensioenen complementeren door een uitbreiding van bestaande spaarfondsen van werknemers.

Openbare instellingen:

Chirac wil vaker een referendum. Hij pleit voor het instellen van een commissie van `wijze mannen' die een onderzoek moet doen naar de onschendbaarheid van het ambt van president.

Jospin vindt dat die onschendbaarheid moet worden opgeheven. Hij pleit voor het vergroten van de bevoegdheden van de regio's. Politici mogen niet meer dan één ambt tegelijk vervullen.

Gerectificeerd

Vertaling

De vertaling in het onderschrift van de illustratie bij het artikel Jospin en Chirac: de kleine verschillen (in de krant van woensdag 20 maart, pagina 5) was niet geheel juist. Met een verwijzing naar enkele pedofiliezaken in Frankrijk vraagt een agent aan een jeugdige `Marianne': ,,Wie heeft je aangesproken?' Waarop het meisje zegt: ,,Ik weet het niet meer. Ze lijken zoveel op elkaar.'