Zelfmoord vergroot mysterie in zaak-Cools

Na de zelfmoord van hoofdverdachte Van der Biest lijkt de kans kleiner dat de moord op de Waalse socialist Cools ooit nog wordt opgelost.

Onlangs sprak ex-minister Alain van der Biest, hoofdverdachte in de moord op de Waalse socialistische politicus André Cools, in een Luiks café nog met een buitenlandse journalist. Tijdens het gesprek pakte hij diens notitieblok en schreef er enkele regels in van de dertiende eeuwse Franse dichter Rutebeuf. Het gedicht gaat over vrienden die verdwijnen alsof ze door de wind zijn meegenomen. De laatste regel luidt: ,,De liefde is dood.''

Van der Biest werd omschreven als `verdwaalde dichter' en `schitterende intellectueel', ongeschikt voor het harde politieke bedrijf. Gaf zo'n man opdracht tot de moord in 1991 op Cools?

Mogelijk komt de hele waarheid in een van de meeste geruchtmakende Belgische moordzaken nooit meer aan het licht. Zondag pleegde de 58-jarige Van der Biest zelfmoord in het huis van z'n pas overleden moeder in Grâce-Hollogne waar hij jarenlang burgemeester was. Medeverdachten uit het Luikse maffiamilieu kunnen de schuld nog gemakkelijker in Van der Biests schoenen schuiven.

De Luikse arbeiderszoon, die voor zijn politieke carrière aan de universiteit Romaanse talen doceerde, werd in 1975 door Cools zelf ontdekt. Twee jaar later werd hij burgemeester en parlementslid. Toen al kampte Van der Biest met een drankprobleem. Als minister van Pensioenen in het kabinet-Martens haalde hij eind jaren tachtig het nieuws door tijdens een receptie in Stockholm gasten lastig te vallen. Martens moest het in de Kamer uitleggen.

Toch werd Van der Biest in 1990 benoemd als Waals minister voor Interne Aangelegenheden. Hij tekende zelf voor zijn ondergangsscenario door zich op z'n ministerieel kabinet te omringen met vrienden uit Grâce-Hollogne die banden hadden met de Luiks-Italiaanse maffia. Zijn chauffeur Richard Taxquet, nu verdachte in de moordzaak-Cools, bracht het tot privé-secretaris. Rond de Waalse socialistische partij PS hing toen de geur van corruptie – culminerend in de Agusta-smeergeldaffaire die enkele top-politici opbrak.

Van der Biests medewerkers bezochten met revolvers op zak ondernemers om bijdragen voor de verkiezingscampagne van hun minister te eisen. Met een regeringsauto reden ze naar Liechtenstein om gestolen waardepapieren wit te wassen. Enkelen werden veroordeeld. Ook werd op Van der Biests kabinet geknoeid met contracten voor nooit uitgevoerde opdrachten door aannemers. In één zo'n zaak kreeg de minister twee jaar geleden een jaar cel voorwaardelijk.

De Luikse PS-leider Cools wilde een eind maken aan de politieke carrière van Van der Biest. Een Luikse aannemer zou nog van Cools hebben geëist Van der Biest te handhaven. Op 18 juli 1991 werd Cools bij het appartement van z'n vriendin doodgeschoten. In 1996 werden twee Tunesische huurmoordenaars tot 20 jaar cel veroordeeld, nadat een anomieme getuige was opgedoken. Potentiële opdrachtgevers waren er genoeg.

Voor zijn maffiose medewerkers was Van der Biest een dekmantel voor onoirbare praktijken. In zijn dagboeken schreef Van der Biest dat hij Cools dood wenste, omdat de PS-leider hem als politicus wilde breken. Maar Van der Biest wuifde dat tijdens verhoren weg: ,,Als iedereen die zoiets schrijft dat ook doet, is de wereld vol moordenaars.'' Ook in het afscheidsbriefje aan zijn vrouw (,,Ik wil dat mijn kruisweg eindigt'') houdt Van der Biest zijn onschuld vol.

Cools' zoon Marcel vroeg justitie gisteren te onderzoeken of Van der Biest vlak voor z'n dood nog contacten of informatie over de moord had, die hem mogelijk tot de zelfmoord brachten. Intussen laait in België weer de kritiek op de traagheid van justitie op. Van der Biest zou mogelijk dit jaar voor het assisenhof zijn gebracht, ruim tien jaar na de moord. ,,Justitie heeft Van der Biest vermoord'', zei een buuurvrouw in Grâce-Hollogne.