Ridderzaal in teken van VOC

Krantenlezers, tv-kijkers en museumbezoekers kunnen er niet meer omheen: de viering van het 400 geleden opgerichte Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Dit jaar zijn er nog tientallen tentoonstellingen en manifestaties te zien en artikelen te lezen over deze eerste multinational. De handelsonderneming had een vloot van meer dan honderd schepen, duizenden werknemers, tientallen kantoren in Azië en vestigingen in Amsterdam, Enkhuizen, Hoorn, Rotterdam, Delft en Middelburg. Twee eeuwen bleef dit handelsbedrijf bestaan. In 1795 werd de VOC opgeheven door de harde concurrentie en de oorlog met Engeland.

Morgen verslaat de NOS rechtstreeks de `viering' in de Ridderzaal met koningin Beatrix, prins Willem-Alexander, Máxima en circa 250 genodigden. Op 20 maart 1602 verleenden de Staten-Generaal een octrooi aan de VOC dat onder andere inhield dat de Compagnie het alleenrecht kreeg voor de handel op Azië, het voeren van oorlogen, het stichten van handelsposten en het afsluiten van verdragen met Aziatische vorsten.

Zeven acteurs, onder wie Hans Dagelet, en een dertigtal figuranten beelden aan de hand van fragmenten uit brieven en documenten op theatrale wijze de geschiedenis van de Compagnie uit. Ook speelt het muziekensemble Camerata Trajectina oud-Nederlandse muziek. De Leidse hoogleraar geschiedenis van de Europees-Aziatische betrekkingen en VOC-expert dr. Leonard Blussé van Oud Alblas (zijn grootvader was oud-Indiëganger) belicht de beginperiode van de VOC en gaat in op het conserveren en toegankelijk maken van de VOC-archieven die in Azië liggen opgeslagen. De Indonesische minister van Nationale Planning Kwik Kian Gie geeft op persoonlijke titel zijn visie op de relatie tussen Azië en Nederland. Programmacoördinator van de Stichting Viering 400 jaar VOC drs. L.D. van Deelen bevestigt de aanwezigheid van minister Kwik ondanks de boycot van de Indonesische regering van de viering. Volgens Van Deelen heeft de minister alle ruimte om in te gaan op de kwalijke en gevoelige kanten van de VOC: uitbuiting, kolonialisme en slavernij.

Woordvoerder Rolf de Wit van de NOS onderstreept dat de genodigden – ministers, Kamerleden, ambassadeurs van landen waarmee de VOC handel dreef en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven – een dwarsdoorsnede is van de Nederlandse samenleving. ,,Alleen zonder dat u en ik daarbij zijn.''

Viering 400 jaar VOC, NOS, morgen, Ned.2, 15.20-16.42u.