`Men zegt dat seks mijn thema is'

`O o o, wat is het fijn om getrouwd te zijn' is de nieuwe roman van Haye van der Heyden van wie dit voorjaar ook de theatervoorstelling `Midzomerstrandkomedie' op tournee is.

Haye van der Heyden maakt er geen geheim van: toen hij een titel voor zijn nieuwe roman moest bedenken, heeft hij zich laten leiden door commerciële overwegingen. ,,Ik zocht een titel waarvan mensen denken: dat vind ik leuk om cadeau te doen op een verjaardag. Zo'n titel als Yvonne Kroonenberg vaak heeft, en die verkoopt heel goed. Ik wil óók goed verkopen, want dan kan ik weer een nieuw boek schrijven. Aan één toneelstuk en één kinderboek per jaar heb ik niet genoeg, daar kan nog best iets bij. Een dag niet schrijven is voor mij een verloren dag.'

Zijn boek O o o, wat is het fijn om getrouwd te zijn vertelt over een echtpaar dat weer enige spanning tracht te te brengen in het door de twee kinderen afgematte leven, terwijl er ook nog een man moet worden gezocht voor een zwangere vriendin. Van der Heyden vertelt het verhaal in een combinatie van dialogen en passages waarin de ik-figuur hardop nadenkt over liefde, de aan- en afwezigheid van seks en de vraag wat er nodig voor een goed huwelijk: ,,Is dat een goed huwelijk, dat je je tijd verstandig doorbrengt, elkaar niet naar het leven staat en goed voor de kinderen zorgt?'

Van der Heyden (45) vertelt dat hij het boek is begonnen met de dialogen, alsof het een toneelstuk was: ,,Pas toen mijn uitgeefster zei, dat ik best iets serieuzer kon zijn, ontstonden de passages waarin de man in de ik-vorm over zijn beweegredenen praat. En daar ben ik – want ik kan die man niet los zien van mezelf – behoorlijk schaamteloos in. Als mensen dat thuis zitten te lezen, heb ik er geen enkele moeite mee. Daar ben ik dan toch zelf niet bij?'

Het is vooral een luchtige zedenschets, net als de vier komedies die Van der Heyden de afgelopen jaren voor het vierkoppige toneelgezelschapje Mussen & Zwanen heeft geschreven. ,,Het schrijven van een puur amusementsproduct vind ik het hoogste genot op deze aarde,' beaamt hij. ,,Ik heb absoluut geen hang naar meer ernst. Het eerste stuk voor Mussen & Zwanen is nog in het leesclubje van Annie M.G. Schmidt voorgelezen. Toen zei Annie: `heel leuk, maar ik mis de belangrijkste scène, de serieuze liefdesscène'. Ja, dat zal wel typerend voor mij zijn, die neiging de ernst weg te laten. Ik ben misschien te snel bang mensen te vervelen, ik wil graag dat ze iets te lachen hebben.'

Een groot voorbeeld is Woody Allen, zegt hij. ,,Maar dan vooral de komedies, zoals Mighty Aphrodite en Bullets over Broadway. Ik vind Interiors ook wel mooi, maar minder briljant van constructie en plot.' En op de tegenwerping dat Woody Allen nu juist veel liever Ingmar Bergman zou willen zijn: ,,Dat heb ik dus helemaal niet. Als ik een toneelstuk schrijf, wil ik de zaal tot één emotie zien te brengen – en van alle emoties is lachen het duidelijkst.'

Drie dagen per week werkt Van der Heyden als hoofd programma-ontwikkeling ten kantore van het tv-productiebedrijf Endemol in Hilversum. Maar ook die dagen begint hij met schrijven. ,,Als je van kwart over acht tot kwart over tien geconcentreerd doorschrijft, heb je heel wat bytes. Ik schrijf maar door, ik heb de ervaring dat het beter is om me eerst te laten gaan. Dan kan ik later altijd nog zien of het wat is.'

Zijn eerste teksten schreef hij als mede-oprichter van de cabaretgroep Purper (1980). Tegelijk met zijn eerste toneelstuk, de succeskomedie Jaloezieën (1989), kwam er een eind aan zijn optredend leven: ,,Daar ben ik eigenlijk altijd veel te gespannen voor geweest.' Na een aantal andere komedies met wisselend resultaat nam Van der Heyden het initiatief om met de acteurs van het sketch-achtige Mussen & Zwanen (1997) een vast gezelschapje te vormen, waarvoor hij geregeld een nieuw stuk schrijft. ,,Dat heb ik van Purper geleerd: als je zo'n clubje een naam geeft, ontstaat er ook een eigen publiek dat elke nieuwe voorstelling wil zien.' Bovendien worden er in het komende theaterseizoen nog twee andere stukken van zijn hand gespeeld; het ene schreef hij voor Anne-Wil Blankers en het andere voor Johnny Kraaykamp.

In zijn toneelwerk gaat het, net als in zijn boeken, vaak over relaties, seks en liefde. ,,Men zegt dat dat mijn thema is,' beaamt Van der Heyden. ,,Maar het is dan ook een buitengewoon belangrijk onderwerp, waar nog steeds niet erg makkelijk over wordt gepraat. Ja, de serie Sex and the city op de televisie, daarin komt werkelijk alles ter sprake en toch is het niet ordinair – daar kan ik wel jaloers op zijn. Maar zo lang bestaat dat nog niet, terwijl we er toch allemaal mee te maken hebben. Hoor jij wel eens iemand in de groentenwinkel zeggen dat hij of zij gisteravond zo lekker is klaargekomen? Ik bepleit dat niet, maar het is heel leuk om erover te schrijven.'

Haye van der Heyden: O o o, wat is het fijn om getrouwd te zijn. Contact, E14,95