Jihad richt zich nu tegen Musharraf

In Pakistan richt de jihad van het islamitische extremisme zich tegen president Musharraf sinds hij na `elf september' de kant van het Westen, en dan vooral de VS, heeft gekozen.

Afgelopen zaterdag, op de eerste dag van de maand muharram, begon het islamitische nieuwjaar. Voor de shi'itische moslimgemeenschap was dat tevens het begin van een tiendaagse rouwperiode waarin jaarlijks de martelaarsdood van imman Hussein, kleinzoon van de profeet Mohammed, wordt herdacht. Aanstaande maandag, tijdens het afsluitende ashura-feest, zullen overal in de shi'itische wereld straatprocessies worden gehouden, waarbij een lijkbaar door de straten wordt gedragen en mannen zichzelf kastijden.

In Pakistan, waar shi'ieten een minderheid vormen ten opzichte van de overgrote meerderheid van sunnitische moslims, leidt het ashura-feest elk jaar tot oplopende spanningen. Drie weken geleden nog werden in een moskee in Rawalpindi elf shi'itische gebedsgangers doodgeschoten. Om sektarisch geweld in te dammen zijn overal in het land verscherpte veiligheidsmaatregelen genomen, en heeft president Musharraf opgeroepen tot tolerantie en wederzijds respect in de moslimgemeenschap.

Afgelopen zondag, tijdens de granaataanval op een internationale kerk in de diplomatieke wijk van de hoofdstad Islamabad, kwam de terreur plotseling echter uit een andere hoek. Vijf christenen, onder wie twee Amerikanen en een Afghaan, werden gedood en tientallen buitenlanders raakten gewond. De laatste keer dat een kerk het doelwit was van een terreuraanslag, was eind oktober toen in Bahawalpur achttien Pakistaanse christenen werden doodgeschoten. Zondag was ,,een dag van schaamte voor Pakistani's, en meer nog voor moslims'', becommentarieert de Pakistan Observer vandaag.

De goed voorbereide aanval valt ogenschijnlijk ook onder de noemer `sektarisch geweld', maar was in werkelijkheid meer dan een terreurdaad van intolerante moslims tegen christenen. Uit het gekozen doelwit, een gebedshuis waar veel buitenlanders plegen te kerken en vlak in de buurt van de Amerikaanse ambassade, blijkt dat de aanval bewust gericht was tegen de alliantie die de Pakistaanse president Musharraf na de elfde september is aangegaan met het Westen, de Verenigde Staten voorop.

In Pakistan komt de macht uit de loop van het geweer, en er zijn geen aanwijzingen dat Musharraf hoeft te twijfelen aan de loyaliteit van zijn leger bij de verwezenlijking van zijn missie om van Pakistan een `gematigde' en `vooruitstrevende' moslimstaat te maken. Ook uit de reacties van Amerikaanse zijde valt af te leiden dat Washington niet twijfelt aan de integriteit van zijn Pakistaanse bondgenoot. En, nog belangrijker, na Musharrafs ommezwaai na de elfde september, zijn massale straatprotesten de afgelopen maanden uitgebleven. De president voelt zich gesteund door de stilzwijgende instemming van de overgrote meerderheid van de bevolking.

Maar dat is nog geen garantie voor rust in het straatarme Pakistan, waar politieke partijen buitenspel zijn gezet en waar geweld diep geworteld is en deels werd gecultiveerd door de staat. Musharraf heeft eerder dit jaar de extremistische groeperingen in zijn land op de zwarte lijst geplaatst en de steun voor de jihad in Kashmir opgezegd. Honderden activisten zijn opgepakt zonder dat overigens een officiële aanklacht tegen is ingediend. Maar al eerder liet de ontvoering van de Amerikaanse journalist Daniel Pearl zien, dat daarmee niet alle extremisten zijn uitgeschakeld.

Musharraf ziet zich geconfronteerd met het scenario waarin de in het nauw gebrachte extremistische oppositie `ondergronds' is gegaan, en de `jihad' zich nu tegen hem richt. Die oppositie is getalsmatig waarschijnlijk niet groot, maar per definitie wel effectief in haar terreurmethoden. Buitenlandse diplomaten in Islamabad vragen zich angstig af hoe een aanslag mogelijk was in de doorgaans goed beveiligde diplomatieke wijk. Wat zal het volgende doelwit zijn om het hervormingsbeleid van president Musharraf te destabiliseren?

Vorige week kreeg de president op bezoek in Japan nog te horen dat herstel van openbare orde en veiligheid de belangrijkste voorwaarde is voor de komst van buitenlandse investeerders. Die heeft Musharraf hard nodig om de bevolking te laten zien dat zijn `moderne' staat ook economisch gewin oplevert. Uiteindelijk levert economische groei hem de rechtvaardiging op om ook na de komende verkiezingen in oktober aan te blijven als president, zoals hij heeft aangekondigd. Maar voorlopig zullen de investeerders het nog laten afweten.