Herfkens: 5 miljard dollar van Bush `fooi'

,,Miserabel en niet meer dan een fooi'', zo heeft minister Herfens (Ontwikkelingssamenwerking) het Amerikaanse aanbod genoemd om de ontwikkelingshulp met 5 miljard dollar (5,7 miljard euro) op te voeren tot 2004.

De minister deed deze uitspraak gisteren tijdens de eerste dag van de conferentie Financing for Development in de Noord-Mexicaanse stad Monterrey. Op deze conferentie, de grootste ooit in zijn soort, wordt gesproken over een grotere internationale financiële inspanning ten behoeve van ontwikkelingssamenwerking.

De Amerikaanse president Bush kondigde vorige week donderdag de verhoging van de Amerikaanse hulp aan. Herfkens wees er op dat het extra bedrag dat de Amerikanen toezeggen niet structureel is en per jaar neerkomt op 1,7 miljard dollar. Dat is een verhoging van de Amerikaanse hulp met circa 20 procent. De VS geven van alle industrielanden proportioneel het minste uit aan ontwikkelingshulp: 0,1 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Herfkens vergeleek het Amerikaanse plan met de vorige week in EU-verband overeengekomen verhoging van het ontwikkelingsbudget van nu gemiddeld 0,33 procent van het bbp tot 0,39 procent. ,,Dat gaat structureel om 6 miljard dollar per jaar.'' Nederland was overigens ook niet content met dit besluit, en had graag meer gezien. Samen met Zweden is bij de EU-top in Barcelona waar de verhoging van het budget overeen werd gekomen, een verklaring uitgegeven waarin wordt opgeroepen de hulp op te schroeven tot de al in de jaren zeventig internationaal overeengekomen norm van 0,7 procent. Alleen Nederland, de Scandinavische landen en Luxemburg houden zich hier tot dusverre aan. ,,Het Europese aanbod was al beschamend'', zegt Herfkens, maar dat komt in en ander licht te staan nu de verhoging van de VS bekend is.

In Monterrey dreigt volgens Herfkens een publiciteitsoorlog te ontstaan over wie het het beste voor heeft met de Derde Wereld. Bush, die eind deze week zelf naar de conferentie komt, kondigde de Amerikaanse verhoging met 5 miljard dollar aan in het gezelschap van de bekende Ierse popzanger Bono, die zich heeft opgeworpen als voorvechter van de belangen van de Derde Wereld. ,,Ik hoop,'' zei Herfkens, ,,dat Bono slim genoeg is om te ontdekken dat dit onvoldoende is.'' Herfkens onthulde overigens dat het Nederlandse budget 70 miljoen euro verliest als gevolg van de EU-afspraken in Barcelona. Dit komt omdat de fiscale aftrek van giften voor ontwikkelingssamenwerking – in Nederland bijvoorbeeld contributie aan de Novib – voortaan als ontwikkelingsgeld wordt geoormerkt. Nederland verdisconteerde die aftrek niet, maar zal dit nu wel moeten gaan doen, hetgeen ten koste gaat van het huidige budget.