Giotto's 14de eeuwse fresco's weer als nieuw

In de Srovegni-kapel in de Italiaanse stad Padua zijn gisteren gerestaureerde fresco's onthuld van de middeleeuwse schilder Giotto. De fresco's van de Scrovegni- of Arena-kapel vormen een keerpunt in de Italiaanse schilderkunst.

De schilder Giotti di Bondone (1267-1337) verbleef onder meer in Padua, Rimini en Napels. Voor de bankier Enrico Scrovegni schilderde hij tussen 1303 en 1305 honderd bijbelse taferelen op de muren van diens intieme familiekapel. Op de fresco's zijn episodes weergegeven uit het leven van Maria en Jezus Christus, visioenen van het Laatste Oordeel en van de hel.

De schilderingen nemen 900 vierkante meter in beslag. De gedetailleerde gelaatsuitdrukkingen en het experimentele gebruik van intense kleuren en textuur, weer aan het licht gekomen bij de restauratie, geven het werk van Giotto een driedimensionaal karakter. Anders dan zijn voorgangers die tweedimensionaal schilderden.

Giotto was de beroemdste schilder van zijn tijd en met zijn nieuwe stijl waarin hij menselijke emoties weergaf en natuurgetrouwe landschappen schilderde, zette hij een ontwikkeling in gang die een belangrijke stap zou vormen op weg naar de Italiaanse Renaissance. Tot die tijd was de gangbare manier van schilderen gebaseerd op die van Byzantijnse iconen. Tijdens de restauratie van de voorstelling van de Moord op de Onnozele Kinderen ontdekten de restauratoren tranen op de wangen van de wanhopige moeders en ook bij de verdrijving van Adam en Eva uit het paradijs zijn mensen te zien die huilend weglopen, zeer ongebruikelijk in die tijd.

De 1,9 miljoen euro kostende restauratie heeft slechts acht maanden tijd in beslag genomen, maar daar ging wel twintig jaar technisch onderzoek en voorbereiding door experts aan vooraf. Sommige groeperingen waren fel tegen de restauratie gekant, maar volgens deskundigen zouden de fresco's anders binnen tien jaar tijd volledig zijn vervaagd.

Bezoekers worden slechts in kleine groepjes binnengelaten en mogen niet langer dan 15 minuten in de kapel blijven.