Alcohol drinken voor kinderen

De VPRO heeft een drieluik onder de titel JE maintiendrai en het is nog ernstig gemeend ook. De eerste twee afleveringen van De Nieuwe Wereld zijn gemaakt door kersverse ouders die zich zorgen maken over hun woonomgeving. Zodra er eigen kinderen in het spel zijn, neemt zelfs de VPRO afstand van de ironie.

Het onderwerp van vorige week, vestingwoningen, werd zonder het gebruikelijke filmische gegniffel van onheilspellende klanken bij baksteen behandeld. De regisseur, IJsbrand van Veelen, bekende dat hij zelf ook in een vestingwoning verblijft. Met een sleutel opende hij het zware stalen hek naar de binnenplaats van zijn woongebouw in de Amsterdamse rosse buurt. Zonder dat hek zou de binnenplaats worden geplaagd door zwerfvuil, wildplassers, wildpoepers en druggebruikers. ,,Ik had er altijd overheen gekeken, tot twee jaar geleden, toen mijn dochter werd geboren. Toen zag de omgeving er plotseling heel anders uit'', bekent hij. Hij begon zich zorgen te maken over ,,leefbaarheid''. Wat is dat eigenlijk? Kun je het meten?

Met dat hek erbij is het Van Veelen niet veilig genoeg, want hij overweegt te verhuizen. Hij gaat andere woningvestingen langs, onder meer met de architectuur-criticus van NRC Handelsblad, Bernhard Hulsman, ook vader en bewoner van zo'n vesting in Amsterdam. Wat een verschil met de afstandelijke documentaire over kinderloze yuppies in de nieuwbouw van het Amsterdamse KNSM-eiland die DNW een paar jaar geleden had gemaakt. Inmiddels weet ik dat er op dat eiland niet alleen yuppies wonen, maar ook gezinnen met kinderen en dat erzelfs sociale woningbouw is.

In de tweede aflevering, gisteren, maakt Alexander Oey zich zorgen over de toekomst van zijn driejarige dochtertje. Nu kan hij haar nog honderd procent superviseren, het tv-kijken reguleren, maar hoe gaat dat later, als ze de kwetsbare puberteit bereikt? Oey stelt vast dat ouders het niet alleen af kunnen. Zodra kinderen zich zelfstandig naar buiten begeven, moeten anderen mee-opvoeden. Maar iedereen schuift de verantwoordelijkheid op anderen af. De middelbare school is te groot, de supermarkt en de disco kunnen geen leeftijden van kopers van drank controleren. ,,Er is veel sociale controle weggevallen'', stelt hoogleraar opvoeding Micha de Winter vast.

In zo'n context doen de verklaringen van de directeur van Bacardi schijnheilig aan. Hij is de producent van de Bacardi Breezer, zoete citroen-ranja met alcohol, dat ook 10-jarigen al lekker vinden. Maar onderzoek wijst uit dat de Breezer hoofdzakelijk door zestienplussers wordt gebruikt, werpt hij tegen. Ik geloof er niks van, want dat is de bierleeftijd. Oey had meneer Bacardi ook als vader kunnen aanspreken. Dan had hij een ander verhaal gehoord.

Filmen zonder afstand en ironie is verfrissend. Voor kwesties als woonvestingen, opvoeding van pubers en – volgende week – oud worden leent de beeldende vorm van De Nieuwe Wereld zich beter dan voor het grote onderwerp globalisering, waar ze zonder heldere analyse de mist mee ingingen.

Jongerenomroep BNN probeert nu ook een beetje mee op te voeden. Lijst 0, een programmaserie over politiek, is vooruitgang vergeleken bij de flauwiteiten van Bart de Graaff of Bier, zweet en tranen. Het handelt wel veel over uiterlijke zaken als imago, commercials. Twee jonge stoten van de omroep presenteren het: Katja Schuurman en Bridget Maasland, die behalve borsten hersens heeft en ook wel eens een zin afmaakt. Maar de decolletés staan net iets meer open dan de ingang naar de bovenkamers. Ik heb Kamerlid Thom de Graaf nog nooit zo zien glunderen als aan een tafeltje tussen die twee. De commercial van D66 met een rode ketchupfles en een geelachtige slasausfles, met later het gezicht van De Graaf daartussen, scoorde het hoogst bij een test van jongere kijkers. Er passeerde gisteren wel eens een kwestie, studieschulden, dienstplicht voor jongeren. Toch mis ik systematiek. Kwesties genoeg: gebrek aan hangplekken of aan goedkope woonruimte in de stad. Of is dat andervrouws verantwoordelijkheid? Volg de VPRO en gebruik minder ironie.