Dezelfde vrouw, dezelfde hond

Hoe moet je kijkers toespreken? Als kinderen of als volwassenen? Hurken of blijven staan?

Villa Achterwerk twijfelt of ze zich tot kinderen moet richten of tot ouders die hun kinderen verbieden om van de volkoren tv van de VPRO over te schakelen naar de wittebrood-cartoons op het commerciële net. Dus gooit Achterwerk er soms iets tussen voor volwassenen. Voor half elf zondagochtend, als de ouders onverwachts uit de slaapkamer komen en de kinderen nog maar net op tijd naar Nederland 3 terugschakelen, hebben ze satire bedacht. Misdaad Gezocht persifleert het volwassenenprogramma Opsporing Verzocht. Toneel van Roos en haar mannen tussen de schuifdeuren. Malle mannetjes met donker montuur en vet zwart haar en een tante in een rode jurk die hen slaat. Dat wordt dan versneld herhaald.

De kinderen verlangen al gauw terug naar Pokémon, maar onder druk van hun ouders (quality time!) blijven ze kijken naar het verhaal over de smaakvolle speelgoedbeertjes die ontvoerd worden. De spelers in de persiflage lijken op meesters en de juf die opeens raar gaan doen omdat het de laatste schooldag is. De ontvoerder van de knuffels is een poppendokter en hij wordt gespeeld door Peer Mascini, de enige professionele toneelspeler die écht gelooft in zijn rol. Hij wil graag kapotte beertjes repareren. De andere deelnemers aan de persiflage doen gewoon gek. Ze menen het niet. Voor wie lang kijkt naar Achterwerk komt er zo nu en dan een gaaf diamantje voorbij, maar er zijn ook zoveel uren van verantwoorde en educatieve tv te vullen. Spelers smachten naar een echt volwassenenprogramma, zoals Theo Arjan Ederveen van Theo en Thea of een volwassenencabaret, zoals Ingrid en Irma. Succes begint niet bij de kinderen, maar bij de ouders.

Ook het omgekeerde is mogelijk: je spreekt volwassenen toe als kinderen omdat ze niets begrijpen. Dat doet de VVD. Die gebruikt voortaan alleen ,,Jip-en-Janneke-taal'', zei de enthousiaste voorzitter. Bij Buitenhof gaf meester Gerrit Zalm het voorbeeld. Wat korte zinnen met weinig lettergrepen en dan wachten op de volgende vraag. For-tuyn is sim-pel. Dat weten de mensen die telefonische peilingen beantwoorden nog niet. Verder is For-tuyn een ge-vaar-lij-ke man. Bingo. Als zo'n woord valt, haalt Bui-ten-hof al-le kran-ten en al-le jour-naals. ,,Ge-vaar-lij-ke'', da's een he-le mond vol. ,,ZALM VALT FORTUYN AAN'', meldt teletekst en De Telegraaf volgt. Da's nieuws voor de mensen.

Kamerlid Weisglas had vrijdag de nieuwe marsorders van de VVD nog niet gehoord, want in Netwerk zag ik hem verrukt rondlopen in de Rotterdamse raadszaal. Alsof hij bij een nieuwe sekte zat. Geweldige aanpak van die Fortuyn, goed voor de VVD, vond hij.

Na Zalm probeerde de populaire socialistische Vlaamse minister van Transport, Stevaert, diplomatiek te waarschuwen dat het niet helpt om te zeggen dat Fortuyn niet deugt. ,,Nederland is goed bestuurd'', zei hij. ,,Nu moet u zeggen wat u voor de toekomst gaat doen. Als men zegt: stem niet op Fortuyn, zal dat geen zoden aan de dijk zetten.'' Maar Stevaert vertegenwoordigt alles waar de Nederlandse politiek van gruwt: Belg en niet eens ex-ambtenaar maar ex-caféhouder, die ook nog is gekozen als burgemeester van Hasselt. Niet een man om naar te luisteren. Dus 's avonds zag ik Melkert in Netwerk uitleggen waarom Fortuyn niet deugt.

Veel te laat die nacht verscheen een andere opperbaas, Cees Storm van Aegon in Tussen Hemel en Aarde over geloof. Een onderwerp waar je verrassend ver mee komt, bewijst interviewer Wilfred Kemp, die geduldig en prikkelend vraagt. Hij citeerde de bijbeltekst dat het gemakkelijker was voor een kameel om door het oog van de naald te kruipen dan voor een rijke om in de hemel te komen. De gereformeerde miljonair Storm vindt zichzelf niet rijk. Met een jaarsalaris van 1,2 miljoen euro plus opties ben je niet rijk. Dat is een misverstand, lieve kijkbuiskinderen. Zolang je maar geen gekke dingen doet met geld, komt het wel goed met de hemel, vindt hij: ,,Ik heb nog steeds dezelfde vrouw, dezelfde hond, hetzelfde huis.''