Mega-gigazaak tegen drugsverdachte Cock S.

De Rotterdamse rechtbank begint maandag aan de berechting van Cock S., een man op wie justitie al tien jaar jacht maakt. Hij voerde een drugsorganisatie aan die volgens de politie ruim honderd leden telt.

Megazaken noemden ze bij de rechtbank in de jaren negentig de grote rechtszaken. Later sprak men overtreffend van gigazaken. Maar de strafzaak die maandag begint voor de Rotterdamse rechtbank breekt alle records. Meer dan honderd verdachte leden telt de drugsbende die op berechting wacht. Een mega-gigazaak dus.

Het is de vrucht van vier jaar onderzoek van een team van 35 rechercheurs. ,,We hebben eindelijk eens de tijd genomen om alle duizend stukjes van een criminele puzzel bij elkaar te leggen'', zegt commissaris H. Jansen, hoofd van de regionale Rotterdamse recherche. De komende drie maanden is de speciaal beveiligde rechtbank gereserveerd voor de berechting van een groep van elf voorname verdachten.

Blikvanger is de man op wie justitie al zo'n tien jaar tevergeefs jacht maakt: de 57-jarige voormalige fruithandelaar Cock S. uit Schiedam. Cock, ,,de sigaar'' voor vrienden, geldt als de grootste kwelgeest van het Rotterdamse opsporingsapparaat. In 1995 moest een onderzoek halsoverkop worden gestaakt toen uitlekte dat justitie en politie bijna 20.000 kilo hasj op de markt hadden gebracht in een poging de Schiedammer voor drugshandel te arresteren.

Toen twee jaar later de regionale criminele inlichtingendienst nadrukkelijk ter ore kwam dat Cock het drugshandelen nog niet had verleerd, werd er een nieuw onderzoeksteam opgetuigd. Alles werd uit de kast gehaald. In totaal hebben twaalf agenten - voor een groot deel afkomstig uit Engeland en Duitsland - als penose vermomd de bende van Cock S. langdurig geïnfiltreerd om zicht te krijgen op ieders aandeel. In de Rotterdamse regio werden op heel wat plaatsen peilbakens en videocamera's gemonteerd. In totaal zijn er volgens officier van justitie C. van Spierenburg zo'n 175.000 telefoongesprekken door de politie afgeluisterd. Ook dat is niet alledaags.

De reuzenbende van de op 5 december 2000 van zijn bed gelichte Cock S. heeft op zijn Rotterdams de handen uit de mouwen gestoken, zo blijkt uit het justitie-dossier. Het samenvattende proces-verbaal waarin alle drugstransporten beknopt staan opgesomd, telt alleen al 39 pagina's. In het criminele clubhuis, het door Cock tegenover de politie als zijn ,,stamcafé'' betitelde klantenrestaurant van de Rotterdamse Mercedes-dealer John van Dijk, besprak Cock met trawanten bijna dagelijks de voortgang van drugstransporten die zich over de hele aardkloot uitstrekten.

Er werd hasj geïmporteerd uit Pakistan, Hong Kong en vooral Marokko. Daar werkte de broer van Cocks tweede, 30-jarige Marokkaanse echtgenote. Deze, voortvluchtige schoonbroer heeft een politie-infiltrant laten weten dat hij in Marokko ,,de politie, militairen en de havenautoriteiten 'plat' had''.

Grondstoffen voor de fabricage van xtc-pillen kwamen uit China, cocaïne uit de Caraïben en accijnsloze sigaretten uit Polen. De uitvoer ging naar Engeland en Australië. In alle organisatieschema's prijkt bovenaan de naam van Cock ,,degene die van alle zaken op de hoogte is'', aldus het dossier. Hij is de ,,financier'' en ,,de makelaar die meerdere partijen bij elkaar brengt''.

Een opvallende rol in de criminele organisatie is volgens justitie weggelegd voor een van de grote horecamagnaten van Rotterdam, de 36-jarige Freek W. Hij is werkgever van zo'n 130 mensen en bezit drie goed lopende restaurants, kroegen en zes coffeeshops in Rotterdam. ,,Het is niet onwaarschijnlijk dat Cock en Freek in het verleden in Rotterdam een keten van coffeeshops hebben opgezet om zeker te zijn van een gegarandeerde afzet van een gedeelte van de ingevoerde partijen softdrugs'', rapporteert de politie.

Voor de gemeente was Freek jarenlang een van de belangrijkste gesprekspartners over het voordeurbeleid van de lokale coffeeshops. Bij de achterdeur, blijkt nu, stond ondertussen de politie te posten. Freek zou betrokken zijn bij de invoer van duizenden kilo's hasj uit Pakistan en Hong Kong en zou ook collega's in andere steden van geestverruimende voorraden hebben voorzien. Freek is na wekenlang voorarrest en na betaling van een borgsom van honderdduizend gulden voorlopig op vrije voeten. Voor zijn proces moet in de overbelaste agenda van de Rotterdamse rechtbank nog een gaatje worden gevonden.

De raadsman van zowel Cock als ook Freek is advocaat Tjarda van der Spoel. Op zijn kantoor in Charlois heeft hij de kasten in twee kamers moeten ontruimen om de ruim 150 strafdossiers een plekje te kunnen geven. Zijn cliënten zijn onschuldig. Cock heeft de politie verteld ,,misschien in het verleden'' wel in softdrugs te hebben gehandeld maar in ieder geval niet de laatste vijf jaar. En met smokkel van harddrugs heeft hij naar eigen zeggen helemaal niets te maken. Dat is tegen zijn principes. ,,Je maakt daar mensen mee kapot''.

Advocaat Van der Spoel klaagt over de ,,buitengewoon heftige'' opsporingsmiddelen die de politie heeft ingezet om uiteindelijk in zijn ogen voornamelijk ,,flinterdun'' bewijs te verzamelen. Het belastend materiaal is afkomstig van infiltranten en van de 40-jarige Rik de G. van E. Hij werd twee jaar geleden in Australië gepakt met 50 kilo XTC, 230.000 pillen. Rik heeft Cock beschreven als een klassieke roverhoofdman, iemand die ,,in de criminele wereld bekend is als één van de grote bazen van Rotterdam. Hiermee bedoel ik dat hij een grote vinger in de pap heeft in drugszaken in Rotterdam''.

Het lange onderzoek tegen de bende van Cock is overigens in nog een opzicht uniek. Jarenlange onderzoeken gericht op het achterovertrekken van criminele kopstukken worden door justitie tegenwoordig in het algemeen als weinig effectief beschouwd. Sinds een paar jaar geldt in het beleid een voorkeur voor 'de korte klap'. Bij het minste vergrijp worden criminelen aangepakt om ze zoveel mogelijk dwars te zitten.

Maar met Cock hadden ze in Rotterdam nu eenmaal nog een appeltje te schillen.