Kernfusie

Kernfusie in een bekerglas, zoals beschreven in het artikel `Table top tritium' (W & O, 9 maart) zou wereldnieuws zijn als die kernfusiemethode ooit energie-producerend wordt.

De Engelsman John Lawson voerde echter al in 1957 aan dat dat niet kan. Voor nuttig gebruik van kernfusie moet aan twee eisen worden voldaan: de brandstof moet niet alleen tot 100 miljoen K (Kelvin of graad Celsius) worden verhit dat was al veel eerder bekend maar moet ook zolang in die toestand blijven dat het product van dichtheid (ionen per cm³) en levensduur van die toestand een bepaalde grens overschrijdt. Die eis, n 10 cms, staat bekend als het Lawsoncriterium. De kans dat een bepaald deeltje reageert is evenredig met de dichtheid van zijn potentiële partners en met de beschikbare tijd, vandaar Lawsons n product.

Uitvinders van `verbeterde' fusiereactoren begaan altijd weer de fout dat ze verzuimen na te gaan wat op de Lawson-tijdschaal de lotgevallen zijn van een deuteron dat in het door hen geschapen of gefantaseerde milieu wordt gelanceerd. Als de temperatuur van hetzij de andere ionen, hetzij de elektronen daar veel lager is dan honderd miljoen K hoeft men er verder niet over na te denken. Een koud milieu remt de snelle ionen waar men het van moet hebben af vóórdat ze voldoende kans hebben om te reageren. Het voor sonoluminescentie ontwikkelde model waarin de elektronen koud blijven is dus ongeschikt voor sonofusie. En de gerapporteerde experimenten geven geen enkele aanleiding om te vermoeden dat er een methode is gevonden om aceton te verhitten tot de voor nuttig gebruik van kernfusie vereiste temperatuur.

Het was al met al geen goede gedachte om de berichtgeving over dit onderwerp (NRC Handelsblad, 5 maart pag.1) te voorzien van koppen als `kernfusie in een bekerglas' en `eeuwige bron van schone energie', al dan niet met vraagtekens. Wist de lezer trouwens dat Europa geld heeft uitgetrokken om samen met andere landen een echte fusiereactor te bouwen, 25 jaar na het succesvolle JET-experiment? En dat het onderzoek aan heet fusieplasma uit Nederland is verbannen?