Hier heeft Fortuyn `geen zin an'

In Rotterdam is het eerste gesprek over de collegevorming geëindigd in een patstelling. Fortuyn wil formeren, de anderen willen eerst praten.

Hij wilde ,,niet zozeer een inhoudelijk debat'' als wel ,,aftasten welke partijen met elkaar een college zouden willen beginnen'', zei hij aan het begin van de bijeenkomst. Maar die partijen wilden van hem weten wat hij nou precies voorhad met de stad. Na twee uur hamerde hij af. ,,We kunnen wel ophouden. Hier heb ik geen zin an.''

Pim Fortuyn, leider van Leefbaar Rotterdam, had gistermiddag zijn eerste confrontatie met de andere partijen in de gemeenteraad. Dat zijn CDA, VVD en D66, waar hij een college mee wil vormen. De PvdA, die hij van dat college ,,wil uitsluiten'' vanwege de ,,heldere taal'' waarmee hij door die partij is ,,geschoffeerd''. GroenLinks, SP, Stadspartij Rotterdam en SGP/ChristenUnie, van wie hij de aanwezigheid bij de bijeenkomst ,,op prijs stelde''.

De vergadering die gistermiddag had moeten leiden tot een begin van collegevorming was openbaar. Voor het oog van de camera's had Fortuyn ervoor gekozen Rabella de Faria, het enige allochtone lid van zijn fractie, een stoel naast hemzelf te geven. PvdA-lijsttrekker Els Kuijper zat ook naast een allochtoon fractielid, waarvan bij die partij een aantal met voorkeursstemmen op hoge plaatsen zijn binnengekomen. CDA, VVD, D66 en PvdA waren elk met twee fractieleden gekomen, de kleine partijen met één. Fortuyn was met een delegatie van zes mensen. Aan zijn andere zijde zat Marco Pastors, organisatie-adviseur. Behalve Fortuyn was hij de enige van de fractie die zo nu en dan wat zei, en dan alleen op verzoek van zijn fractieleider.

Fortuyn stelde ,,met een bezwaard gemoed'' te hebben geconstateerd dat de andere partijen ,,nauwelijks de hand in eigen boezem hadden gestoken'' na de ,,dramatische uitslag'' van de verkiezingen van vorige week. Dat leek hem ,,een belasting'' voor de collegevorming. ,,Maar goed, we moeten het met elkaar doen.'' Vandaar zijn overzichtelijke voorstel: de partijen van zijn keuze gaan bij elkaar zitten en komen tot ,,een soort regeerakkoord'' van ,,iets meer dan een A4-tje''. Daarna verdelen zij onderling de portefeuilles, zoeken ze wethouders en wordt het college geïnstalleerd. Pas als dat allemaal is gebeurd stelt het nieuwe college het echte collegeprogramma op.

Er was geen partij in de zaal te vinden die dat een goed idee leek. De kleine partijen niet, maar de grotere ook niet. ,,Wij willen serieus met u van gedachten wisselen'', zei Mea van Ravesteyn, D66. Sjaak van der Tak, CDA: ,,U vraagt ons naar onze bereidheid samen te werken. Wij zeggen: alleen na nadrukkelijke, zakelijke, inhoudelijke onderhandelingen.'' Nico Janssens, VVD: ,,De kiezer heeft gezegd: er moeten oplossingen komen voor de problemen. Mits er een goede, programmatische overeenstemming is, willen wij daaraan bijdragen.'' PvdA-lijsttrekker Els Kuijper: ,,Ik kan me niet voorstellen dat wat hier gewisseld wordt, genoeg is om met wie dan ook een college te gaan vormen.''

De drie door Fortuyn voor een college geïnviteerde partijen noemden vele onderwerpen waarover volgens hen eerst duidelijkheid moest komen: het vijfjarenplan voor de veiligheid, ,,dat wij net met elkaar hebben afgesproken'', de toekomst van de multiculturele samenleving, de wijkaanpak, de bouwplannen voor het Centraal Station, ,,die u geloof ik onzin vindt'', de werkgelegenheid, ,,met name ook die van de gemeentelijke ambtenaren'', het sportbeleid, het cultuurbeleid. VVD (vier zetels) en D66 (twee) zeiden te vrezen dat Leefbaar Rotterdam hen louter ,,als stemvee'' bij het college betrok, aangezien Fortuyn het (nog) niet over inhoudelijke zaken wilde hebben. CDA, VVD en D66 riepen alledrie Fortuyn op de PvdA bij de door hen gewenste inhoudelijke besprekingen te betrekken.

Fortuyn ging kort op enkele van de aangedragen thema's in. Hij zei de emancipatie van islamitische vrouwen te willen bevorderen, ,,want die worden in hun cultuur onderdrukt''. Voor veiligheid wilde hij targets, waar de wethouder Veiligheid – ,,die leveren wij'' – dan op zou worden beoordeeld. Op de vraag van PvdA-lijsttrekker Kuijper ,,wat die wethouder dan gaat doen'' antwoordde Fortuyn: ,,Daar ben ik ook heel benieuwd naar.''

De andere partijen bleven vragen om inhoudelijke besprekingen, mét de PvdA erbij, ,,de tweede partij van de stad''. Fortuyn zei juist te willen breken ,,met de regentencultuur van die partij'', die van de stad de afgelopen decennia ,,een rode stad'' zou hebben gemaakt. De PvdA zou volgens hem ook niet geneigd zijn ,,samen met ons af te breken wat ze nou juist heeft opgebouwd''.

Om vijf voor drie, na bijna twee uur vergaderen, vroeg CDA'er Van der Tak ,,een notitie van u''. ,,Een stuk. Dat hebben wij ook. Een notitie vergemakkelijkt het gesprek. Wij weten nu niet wat u wilt.'' Fortuyn reageerde dat ,,de conclusie nu voor de hand ligt'': ophouden. Nou ja, bijna: ,,Ik geef jullie de tijd tot maandag twaalf uur. Dan kunnen jullie zeggen of jullie met mij mee doen of niet. Zoniet, dan hoor ik het wel.''

Voordat hij de microfoon uitzette en opstond gaf Fortuyn ,,jullie nog iets mee voor het weekeinde''. ,,Jullie moeten weten dat ik hier geen goed gevoel over heb.''