Achter de schermen bij dino-bouwers

Op de dvd Jurassic Park III komen de special-effectstovenaars aan het woord. Ze mogen best opscheppen, vindt Dana Linssen.

Wie dacht dat de levensechte dinosauriërs de grootste verdienste waren van de drie Jurassic Park-films, waarvan het derde deel nu op dvd verschijnt, die moet eens luisteren naar de vier special-effectstovenaars op het commentaarkanaal, want er is nog zoveel meer betoverend bedrieglijks. Stan Winston (bouwde de dinosauriërs), John Rosengrant (liet ze bloeden en angstaanjagend grommen), Dan Taylor (deed hetzelfde met de dino's in de computer) en Michael Lantieri (liet ze rennen, springen en stampen) zijn namen die op de aftiteling verschijnen nadat de meeste bioscoopbezoekers al de zaal zijn uitgelopen. Nadat je ze verslag hebt horen doen van hun werkzaamheden besef je dat zij de eigenlijke regisseurs van de film zijn. Ze ontleden elk shot, vertellen wat robotmonsters zijn, verklappen dat ook de bergen uit de computer komen, en de weerspiegeling van de blauwe lucht op de glazen van een zonnebril. En ze leggen uit dat voor een vliegtuigongeluk aan het begin van de film de acteurs juist wel in een echt wrak hebben zitten wiebelen tussen de takken van een boom. Wat een heerlijk bedrog.

De regie van Jurassic Park III lag na twee films waarover bedenker Steven Spielberg zelf de regie voerde, in handen van een voormalige special-effectsspecialist: Joe Johnston. Spielberg wierp zich na de miljoenenopbrengsten van Jurassic Park (1993) en The Lost World (1997) op als uitvoerend producent. Maar het nieuwe was er een beetje af, een enorme reclamecampagne kon niet helpen het succes van zijn twee eerdere dino-films te evenaren. Onterecht, want de verlaten dinosauriërkolonie voor de kust van Costa Rica waar JP III zich afspeelt is bevolkt met angstaanjagend echte spinosauriërs (wat betreft engheid de opvolger van de tyrannosaurus rex) en velociraptors. Die spino's en raptors in de film, zoals ze liefkozend door de special-effectsmannen worden genoemd, profiteren van weer nieuwe bevindingen in paleontologie (paleontoloog en adviseur Jack Horner komt op de dvd aan het woord vanaf de beroemdste vindplaats van dino-skeletten in Montana). Wetenschap en filmfantasie hebben in Jurassic Park een opmerkelijk huwelijk gesloten. Als wordt ontdekt dat velociraptors veren hadden, hébben ze veren in de film, maar als het voor de spanning beter is dat de spinosauriërs 60 kilometer per uur rennen, dan doen ze dat óók, al hoofdschudde Horner dat hun botten dat nooit hadden kunnen dragen.

Het verhaal van de film is, zoals te verwachten, ondergeschikt aan achtervolgingen en onverwacht opduikende maximonsters. Dat JP III als film de concurrentie met zijn voorgangers wel degelijk aankan, is te danken aan de uitvinders van Stan Winston. Ze mogen op die commentaartrack best een beetje opscheppen dat ze van de dino's echte `karakters' hebben willen maken, want de dieren doen steeds meer als levende wezens, en steeds minder als bedachte monsters aan. De meeste extra's op de verzorgde dvd, die spelletjes biedt voor dvd-rom spelers op de pc, zijn niet alleen interessant voor dino-fanaten.

In tegenstelling tot Disney's geheel digitale Dinosaur blijken Spielberg en Johnston een voorkeur voor mechanische effecten te hebben. Er is nog plaats voor ouderwetse filmtrucage: een van de eerste manshoge dinosauriërs die het reddingsteam in het laboratorium ontmoet, is special-effectsbaas Rosengrant zelf, in een dino-pak.

`Jurassic Park III' is op dvd te koop voor 31,76 euro (Universal).