Onbereikbare ruimtes

Suchan Kinoshita heeft iets met hokken. Haar beste en bekendste werk is een hok waarin zo'n tien zandlopers staan, in formaat variërend van vijftien centimeter tot bijna een meter. Stuk voor stuk zijn ze gevuld met een andere vloeistof. De toeschouwer gaat het hok in, sluit de deur, en mag de zandlopers vervolgens net zo vaak omkeren als hij wil. Een curieuze sensatie; tussen de kabbelende vloeistoffen en klokkende geluiden voelt de toeschouwer zich al snel een alchemist die tijd en stroming in z'n hand heeft.

Kinoshita's installatie Het moet dinsdag ochtend zijn geweest omvat drie hokken van hout en piepschuim. Ieder hok bevat dezelfde voorwerpen. Aan de muur hangt een luidspreker, in het midden staat een tafel met een geperforeerd blad, eronder hangt een geluidsbox. Om de tafel staan drie appelgroene stoelen, erboven bungelt een kaal lampje. De crux van het werk zit echter in de scheidingswanden: die zijn van geperforeerd hardboard.

Wie een hok betreedt valt in soort hoorspel, dat zich beter als een `geluidssfeercollage' laat omschrijven. Er klinken stemmen die een verhaal lezen, flarden van teksten, maar soms ook muziek of het geluid van een dichtslaande deur. Gezamenlijk vertellen ze een onduidelijk verhaal over een hotelkamer, een man, een vrouw.

Pas na een tijdje begrijp je dat het geluid niet de hoofdmoot van het werk vormt. Zeker zo belangrijk is de ervaring van ruimte die Kinoshita wil oproepen, en een gevoel van ongrijpbaarheid. Dat bereikt ze in de eerste plaats doordat de geluiden in de hokken verschillen. Door het board kun je dat horen, zonder te weten welk geluid uit welk hok komt. Nog belangrijker is het ingenieuze spel met licht dat Kinoshita speelt. De peertjes in de hokken gaan onregelmatig aan en uit. Door het board zie je dat bij de buren hetzelfde gebeurt – maar niet helemaal. Gaat het licht in de buurhokken uit, dan zie je daar niets meer, is het aan, zie je de schimmen van de buren dolen, lopen, luisteren. Die onbestemde mix van geluiden en namaak-interactie met de buurhokken geeft een prachtig resultaat. Een verstilling die maakt dat de toeschouwer zich sterk bewust wordt van de onbereikbaarheid van de ruimtes waar hij niet is. Je kunt er weliswaar vrijelijk naartoe, maar de onbereikbaarheid wordt nooit opgelost – het hok van de buren is altijd appelgroener.

Met deze installatie heeft Kinoshita een middenweg gezocht tussen anekdotiek en een veel vager, abstract besef van ruimtelijkheid. En zowaar, ze heeft het glorieus gevonden.

Suchan Kinoshita: Het moet dinsdag ochtend zijn geweest. Ellen de Bruijne Projects, Rozengracht 207A, Amsterdam. Di t/m za 13-18u. T/m 13 april.