Lang leve de Monkees

In de dagen van hun eerste hits werden de Beatles door iedereen boven de 20 beschouwd als vieze schreeuwlelijkerds. Voor de fans een reden te meer om zich op hun idolen te storten: hoe erger je ouders het vonden, hoe leuker de muziek. Lang haar? Dan was je progressief, ruimdenkend. Vóór vrije seks, en tegen geld verdienen. Maar toen kwamen de Monkees: wel lang haar, maar braaf, en uitgevonden om geld te verdienen. Het werd beschouwd als heulen met de vijand: schande! Verraad! Overladen met hoon werden de groep en hun muziek met de nek aangekeken. Dat ze prefab waren hadden ze gemeen met zoveel andere Amerikaanse sterren: Frankie Avalon, Bobby Rydell, Fabian. Dat ze op hun platen niet zelf de instrumenten bespeelden was eerder norm dan uitzondering. Hetzelfde gold voor de Byrds, Beach Boys en Doors. Maar lang haar en toch commercieel: het is de Monkees nooit vergeven. Zelfs vandaag wordt nog stug volgehouden dat de leden na het uiteenvallen van de groep allemaal, zoals Henk van Gelder in zijn voorbeschouwing van Orkater's The Prefab Four (CS 8/3) schreef, roemloos ten onder gingen. Inderdaad hebben we sindsdien niets meer vernomen van Davy Jones, Peter Tork en Micky Dolenz. Maar die jongen met dat wollen mutsje, Michael Nesmith, bleef weliswaar betrekkelijk roemloos, maar ten onder ging hij niet, integendeel zelfs.

Gram Parsons mag dan algemeen beschouwd worden als de `uitvinder' van countryrock, maar zoals Peter Doggett aantoont in Are You Ready For the Country, het was Michael Nesmith die al in juni `66 rock en country combineerde in het enkele nummer dat hij op de tweede Monkees-elpee kwijt mocht. Lang voordat Parsons met Safe At Home uitkwam, en vijf maanden voor bluegrass-gitarist Clarence White toetrad tot de Byrds. Maar platen van de Monkees waren voor de serieuze popkritiek en -luisteraar taboe, de nieuwe combinatie van `country fiddle and freak-out fuzz guitar' bleef onopgemerkt. Na het uiteenvallen van de Monkees in `69 maakte Nesmith een aantal prachtige elpees, onder eigen naam en samen met z'n First National Band. Daarmee oogstte hij wel lof van de kritiek, en de Flying Burrito Brothers en vooral de Eagles moeten er goed naar geluisterd hebben.

Alsof dat nog niet genoeg zou zijn voor een mooie plek in de pophistorie kreeg Nesmith in 1977 opnieuw een idee: hij begon een hitparade op de televisie waarin alleen clips werden vertoond, Popclips. Na een paar jaar verkocht hij zijn idee aan Warner Brothers, dat het programma oprekte naar een compleet clipskanaal onder de naam MTV.

Een Monkees-lid met een belangrijke rol in de popmuziek? Ze ontvangen nog steeds haatbrieven. The Prefab Four zal met typisch Orkateriaanse lulligheid wel weer alle ingesleten clichés bevestigen. En de muziek? Die zal, gezien de neerbuigende opmerkingen daarover van Vincent van Warmerdam, helaas niet kunnen tippen aan de onsterfelijke schoonheid van een Daydream Believer.