Etniciteit belangrijker dan aantal stemmen

`Witte vrouw' Monique Vermin doet ondanks vele voorkeurstemmen haar zetel namens GroenLinks in de Haagse gemeenteraad over aan een Koerdische.

De kiezers wilden haar wel, graag zelfs. Maar de partij wilde haar niet. Monique Vermin (36), GroenLinks, werd op 6 maart in de gemeenteraad van Den Haag gekozen met ruim 1.700 voorkeurstemmen. Zij schoof daardoor op van de vijfde naar de tweede plaats op de GroenLinks-lijst. Ruim voldoende: haar partij haalde drie zetels. Zij was enthousiast en aanvaardde haar zetel.

Aanvankelijk. Want inmiddels heeft Vermin zich teruggetrokken, ten faveure van de Koerdische welzijnswerkster Bircan Bozbey. Vermin heeft ,,geen draagvlak'' binnen de partij, zegt zij nu. Sinds vorige week rinkelde bij haar de telefoon en kwamen de e-mailtjes binnen. ,,Heel emotionele'' partijgenoten lieten Vermin weten dat de uitslag verkeerd was gevallen: door de voorkeurstemmen was de topdrie van de lijst geheel `wit' geworden. De allochtone kandidaten die de partij zorgvuldig bij de eersten had gezet, vielen erbuiten.

Dat is een gevoelig punt bij Haags GroenLinks. Vorig jaar scheurde de afdeling door een slepende ruzie rond het toenmalige Turkse raadslid Ahmed Daskapan. Hij mobiliseerde zoveel allochtone aanhang dat volgens zijn tegenstanders geen sprake meer was van `debat' maar van een `overname'. Het conflict liep hoog op. In januari was zelfs nog niet zeker of GroenLinks zou meedoen aan de verkiezingen. Uiteindelijk namen Daskapan en de zijnen met een eigen lijst deel aan de verkiezingen. Dat liep uit op een fiasco: de lijst kwam, tot verbijstering van de aanvoerders en de allochtone kandidaten die op hun `eigen' achterban rekenden, stemmen tekort voor een zetel.

Maar ook binnen GroenLinks zijn de wonden niet geheeld. Vermin sneuvelde in de volgende fase in de `diversiteitsdiscussie', zo blijkt. Na alle protesten werd haar én de nummer drie van de lijst, Niek Roozenburg, maandag door het afdelingsbestuur gevraagd hun zetel terug te geven. Dan zou de nummer vier, de Koerdische Bozbey, een plaats kunnen innemen. Veteraan Roozenburg, sinds acht jaar raadslid, weigerde. ,,Ik vind de stem van de kiezer belangrijker'', zei hij.

Vermin aarzelde. Zelf is zij ,,tegenstander van het bewust onderscheid maken tussen allochtonen en autochtonen'', zegt zij. Partijgenoten twijfelden echter of de voorkeurstemmen wel voor haar bedoeld waren. Sommigen vermoedden dat `haar' voorkeurstemmen hadden moeten gaan naar de eerste vrouw op de lijst, Bircan Bozbey. Omdat die bij gebrek aan een `v' voor haar naam niet als vrouw herkend zou zijn, weken de kiezers uit naar Vermin.

Vermin bezweek onder de druk. Voor haar gaf de doorslag, zegt zij, dat ze zich niet gesteund voelde door fractievoorzitter Bert van Alphen en afdelingsvoorzitter David Rietveld. Die ontkennen echter Vermin onder druk te hebben gezet. ,,Het was haar keuze,'' zeggen zij desgevraagd. Vervanger Bozbey ,,respecteert'' de keuze van Vermin. ,,Ik zou haar steunen als ze wilde doorgaan.''

Volgens Roozenburg heeft Vermin gehandeld onder ,,grote druk''. Vermin erkent dat: ,,Het wordt een gevecht zonder draagvlak. Dat kost me te veel energie.'' Jammer voor haar kiezers, vindt zij. Maar: ,,Die schuif ik door naar de partij.''