Charisma

Elk jaar ga ik wel een tijdje weg uit Nederland – op vakantie, op reis of op reportage. Telkens als ik terugkom, vraag ik: ,,En, is er nog wat veranderd?'' Elk jaar weer klinkt dan bijna mismoedig het antwoord: ,,Nee, er is hier niets veranderd. In Nederland blijft altijd alles hetzelfde.''

In het begin vond ik die ver doorgevoerde saaiheid wel gênant, maar na een tijdje begon ik onze rare gedoogcultuur wel te waarderen en ook die overdreven, even knullige als hypocriete waardering voor de multiculturele samenleving kreeg ik lief. Amerika is een geweldig land en zero tolerance heeft New York schoongeveegd, maar toen ik twintig mijl te hard reed, werd ik wel door twee zwaar bewapende agenten gesommeerd om met de handen omhoog de auto te verlaten.

Maar nu heb ik twee weken in het ziekenhuis gelegen – uitstekend verpleegd, ze verschenen voortdurend aan mijn bed, over de gezondheidszorg hoor je mij niet klagen – en heel Nederland is in rep en roer. Alles lijkt veranderd, een hysterie waart over het land. Ik kan de televisie niet aanzetten of ik zie Pim Fortuyn, Pim Fortuyn en Pim Fortuyn. Gisteren maakte ik voor het eerst weer een wandeling over straat en onmiddellijk werd ik aangesproken door iemand die mij vroeg wat ik van Pim Fortuyn vond. Pim Fortuyn scheen zelfs een boek te hebben geschreven, wat voor een Nederlandse politicus inderdaad een hele prestatie is.

Omdat ik van aard nieuwsgierig ben, liep ik vervolgens naar onze boekhandel op de hoek. Maar die beschouwt zichzelf als een kwaliteitsboekhandel en toen ik meedeelde dat ik het boek van Fortuyn wilde hebben, haalde men de neus op. Zoiets wilde men echt niet in huis hebben. Ik ken een boekhandel die alleen maar `goede' boeken wil verkopen, en daar vertoef ik al niet graag, maar dat een boekhandel mijn keus ook nog eens met dédain becommentarieert, gaf mij een onbehaaglijk gevoel. Met gekromde rug stapte ik de winkel uit.

Thuisgekomen zag ik op de televisie hoe Pim Fortuyn een taart in het gezicht kreeg. Bij RTLZ kwam ook nog eens te weten dat het om een biologische taart ging en bovendien kwam het meisje in beeld dat de taart had gegooid. Huilend! Met dezelfde hysterie die je ook wel ziet als er een popgroepje op Schiphol is aangekomen. ,,Hij is een racist'', snikte ze met lange uithalen en je zag de gekte in haar ogen. Natuurlijk heeft Pim Fortuyn wat altijd charisma wordt genoemd. Charisma betekent dat iedereen je altijd wil aanraken. Zonder de behoefte aan lijfelijk contact geen charisma. Het meisje moet onbewust verliefd zijn op Pim, want dat taarten gooien is natuurlijk een vorm van lichamelijkheid.

Daarna zapte ik weg en weer zag ik Fortuyn, dit keer bij Paul Witteman. Ik hoorde harde taal: problemen aanpakken, puinhopen ruimen, recht voor zijn raap zeggen wat altijd verzwegen wordt. Ik zag een man die echt denkt dat hij het land gaat redden. Prachtig. Ik zag een gebrek aan relativeringsvermogen. Ironie had zijn gezicht verbrand. De man had het zwaar. Hij werd niet serieus genomen, maar als hij wel serieus zou worden genomen, waren ze er in een half uur uit. Nooit meer het gevaar van een atoombom en voortaan twaalf verpleegsters aan een ziekenhuisbed. Maar je moest wel eerst je schouders eronder zetten en u weet hoe dat is met deze geperverteerde maatschappij: de meeste mensen willen dat niet.

Ik zag ook drama. Eerst komt nog de triomf, een enorme triomf, en daarna komt het drama, een enorm drama. Erg ver weg ligt het drama niet. Fortuyn weet het, hij is er voor geboren, hij snakt er naar. Als hij groots en meeslepend kan vallen, met oorverdovend kabaal, zal hij het niet laten.