Scherpe kritiek Bush schokt Israël

Voor de eerste maal sedert het uitbreken van de tweede Palestijnse intifada heeft de Amerikaanse president George Bush scherpe kritiek geuit op Israëls militaire geweld tegen de Palestijnen. Bush' kritiek is in Jeruzalem hard aangekomen.

Nauwelijks een etmaal voor de komst van de Amerikaanse bemiddelaar generaal b.d. Anthony Zinni zei Bush dat Israëls militaire acties in de Palestijnse gebieden ,,niet helpen om tot een staakt-het-vuren te komen''. De krant Ha'aretz meldt vanmorgen dat Israël en de Palestijnen nog voor het weekeinde een staakt-het-vuren zouden kunnen aanvaarden. In dat geval behoudt Israël zich echter het recht voor zogeheten `Palestijnse tikkende bommen' te liquideren.

Israël heeft vanochtend tientallen tanks uit de Palestijnse stad Ramallah teruggetrokken. Volgens het leger ging het echter niet om het begin van het einde van de operatie, maar om een tactische herschikking. In totaal heeft Israël zo'n 150 tanks en pantservoertuigen in de stad ingezet ter ondersteuning van een zoekactie naar militante Palestijnen en bommenfabriekjes. Bij felle straatgevechten werden vanochtend vier Palestijnen gedood.

Bij een bomexplosie langs een weg in de Gazastrook zijn vanochtend drie Israëlische militairen in een passerend konvooi gedood. De aanval op het konvooi van militairen en joodse kolonisten werd opgeëist door een coalitie van Palestijnse groepen. Het fundamentalistische Hamas kondigde vanochtend aan ook tijdens Zinni's missie zijn aanslagen op Israëliërs te zullen voortzetten. Het Israëlische leger lanceerde kort na de aanslag een operatie in autonoom Palestijns gebied in de Gazastrook.

Op een persconferentie in Washington bracht de Amerikaanse president begrip op voor Israëls recht op zelfverdediging en strijd tegen terreur. De manier waarop het Israëlische leger op instructie van premier Sharon tegen de Palestijnen opereert bemoeilijkt volgens Bush echter Zinni's missie. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken oefende gisteren scherpe kritiek uit op Israëlische militaire operaties waarbij Palestijnse burgers het leven verliezen.

Als drukmiddel op de regering-Sharon heeft Washington net voor het begin van de missie-Zinni geweigerd in te gaan op een Israëlisch verzoek om extra financiële steun van 800 miljoen dollar als compensatie voor de verliezen van de Israëlische economie als gevolg van de intifada. Minister van Financiën Silvan Shalom heeft gezegd dat Israël reeds 5 procent van zijn bruto binnenlands product – 700 miljoen dollar – heeft verloren sinds de Palestijnse opstand eind september 2000 uitbrak.

De Amerikaanse steun in de Veiligheidsraad voor een resolutie waarin over een Palestijnse staat wordt gesproken is ook een indicatie voor een Amerikaanse koerswijziging jegens Israël.

[Vervolg ISRAEL: pagina 5]

Israëls imago in de VS onder druk

[Vervolg van pagina 1]

Politieke kringen in Jeruzalem zijn van oordeel dat dit meer te maken heeft met Amerikaanse pogingen om een coalitie met Arabische landen tegen Irak te formeren dan met een wezenlijke heroriëntatie van de Amerikaanse diplomatie in het Israëlisch-Palestijnse geschil in het voordeel van Yasser Arafat.

Radio Israël meldde vanmorgen dat de Israëlische consul in New York aan Jeruzalem heeft gerapporteerd dat Israël in de Amerikaanse media in een kwaad daglicht komt te staan. In dit rapport staat dat Israëls imago in de VS wordt geschaad door berichten in de media over het lijden van de Palestijnse burgerbevolking als gevolg van het Israëlische militaire offensief tegen wat Israël ,,de Palestijnse terreur'' noemt. In een hoofdartikel wijst Ha'aretz er vanmorgen op dat de oorlogshandelingen van het Israëlische leger Palestijnse burgers treft die niets met terrorisme hebben te maken. ,,Premier Sharon leidt deze militaire operaties op een manier die doet denken aan zijn verleden tijdens het beleg van Beiroet'' (1982), schrijft deze krant.

Tot tweemaal faalde Anthony Zinni in het recente verleden om een duurzaam bestand tussen Israël en de Palestijnen te bewerkstelligen. Israëlische militaire operaties en Palestijnse aanslagen namen juist voor en tijdens zijn komst in intensiteit toe. De Israëlische minister van Justitie Meir Shitrit zei vanmorgen dat Israël de missie-Zinni aan zijn laars lapt als het gaat om zelfverdediging tegen de Palestijnse terreur. Deze bewindsman vond het een brutaliteit dat de Palestijnse veiligheidschef Mohammed Dahlan vanmorgen zei niets van een staakt-het-vuren te willen weten voordat de Israëlische tanks zich uit de Palestijnse steden terugtrekken.

Bush zendt ditmaal Zinni voor onbepaalde tijd naar het Midden-Oosten om Israël en de Palestijnen via een bestand volgens het plan van CIA-directeur Tenet op het spoor van hernieuwde onderhandelingen over een vredesregeling te zetten. Het Tenet-plan is een technisch document waarin in details een Israëlisch-Palestijns bestand wordt geregeld. Israël moet volgens dat plan zijn troepen terugtrekken uit alle Palestijnse gebieden, de omsingeling van Palestijnse steden opheffen en zich verplichten geen doelen in Palestijns autonoom gebied aan te vallen.

De Palestijnen moeten op hun beurt leden van Hamas en de Islamitische Jihad arresteren op aanwijzing van Israël, het geweld en ophitsing staken, en wapens waaronder raketten en mortieren verzamelen en overdragen aan de Amerikanen. Gelijktijdig zullen de partijen de veiligheidssamenwerking moeten hervatten.

HOOFDARTIKEL: pagina 7