Parijs tart Europa

Frankrijk zegt dat het bereid is zijn elektriciteitsmarkt verder open te stellen en dat daarover binnen een paar dagen een overeenkomst kan worden bereikt op de EU-top in Barcelona, die morgen begint. Er zit wel een addertje onder het gras. De politici hebben het over het verder openstellen van de markt voor bedrijven, maar ze willen de lucratievere markt voor particulieren gesloten houden.

Tot nu toe is Frankrijk erin geslaagd heel Europa tegen zich in het harnas te jagen wat betreft de liberalisering van zijn elektriciteitsmarkt. Het staatsbedrijf Électricité de France (EdF) heeft overal in Europa belangen gekocht, terwijl ten minste 90 procent van de Franse markt gesloten bleef. De Fransen beweren dat ze in overeenstemming met de richtlijnen van de EU 30 procent van hun zakelijke markt hebben opengesteld. Maar ze waren een jaar te laat met het aannemen van het desbetreffende wetsvoorstel. En slechts een paar zakelijke klanten zijn op andere leveranciers dan EdF overgestapt.

Met name SNET en Énergie du Rhone hebben daarvan geprofiteerd, maar deze beide bedrijven – je raadt het nooit – worden ook door de staat gecontroleerd. Zelfs wanneer EdF door een nieuwkomer op de markt wordt uitgedaagd, weet het concern zijn klanten meestal te behouden. Deze situatie is ook voor EdF zelf niet goed. Als het concern in Europa wil blijven uitbreiden, zonder iedere keer op een stortvloed van klachten te stuiten, moet Frankrijk ermee instemmen zijn markt te liberaliseren. EdF haalt nu 30 procent van zijn omzet uit het buitenland en wil dat percentage in 2005 opvoeren naar 50. Dat betekent dat het concern waarschijnlijk een paar grote overnames in gedachten heeft. Het is ook goed in staat op de thuismarkt te concurreren.

Het echte probleem is dat de politici denken dat hun nationalistische stellingname goed valt bij de kiezers – zeker tegen de achtergrond van het Enron-schandaal en de recente elektriciteitsuitval in Californië. Hun zoenoffer houdt blijkbaar in dat ze bereid zijn in 2005 de zakelijke markt helemaal open te stellen en eventueel, na de presidentsverkiezingen, in mei, een klein deel van EdF naar de beurs te brengen. Het is moeilijk voorstelbaar dat hun Europese collega's, die vóór volledige liberalisering lijken te zijn, zich hiermee tevreden zullen tonen. Op de top in Barcelona, waar deze kwestie prominent op de agenda staat, kon dit wel eens op een fikse ruzie uitlopen.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld