Palestina

Op 22 november 1967 sprak de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich in resolutie 242 uit voor een `rechtvaardige en blijvende vrede' in het Midden-Oosten, waarbij het volgende moest gelden:

- ,,Terugtrekking van Israëlische troepen uit de gebieden die bezet zijn in het recente conflict'' (in casu de Zesdaagse Oorlog van juni `67);

- ,,Beëindiging van alle aanspraken of staat van oorlog en respect voor de erkenning van de soevereiniteit, territoriale onschendbaarheid en politieke onafhankelijkheid van iedere staat in het gebied en het recht om binnen veilige en erkende grenzen in vrede te leven, vrij van bedreigingen of daden van geweld.''

In die beroemde resolutie is geen sprake van een eigen, Palestijnse staat. De zaak lag te gevoelig en dat is bijna vijfendertig jaar zo gebleven tot afgelopen dinsdagavond, toen in New York geschiedenis werd geschreven. De VN-Veiligheidsraad sprak zich eergisteren eindelijk – en volkomen terecht – uit voor een Palestijnse staat naast Israël. Letterlijk luiden de historische woorden in resolutie 1397: ,,De Veiligheidsraad (...) bekrachtigt een visie van een regio waarin twee staten, Israël en Palestina, naast elkaar leven binnen veilige en erkende grenzen.'' De resolutie is ingebracht door de Verenigde Staten en mag verrassend heten. Weliswaar repten president Bush en zijn minister van Buitenlandse Zaken, Powell, eind vorig jaar van het recht op een Palestijnse staat (`Palestina'), maar weinig mensen hadden verwacht dat dit standpunt nu al zou worden omgezet in een officiële VN-resolutie met mogelijk verstrekkende gevolgen.

De onverwachte daadkracht van de Amerikanen heeft te maken met twee zaken: de volstrekt uit de hand gelopen geweldscyclus tussen Israël en de Palestijnen en de wens van Washington om de rust te doen weerkeren met het oog op het plan van een aanval op Irak. Zonder bestand tussen Israël en `Palestina', mede bedoeld om de Arabische partners te apaiseren, wordt een actie tegen Saddam heel moeilijk. Anders gezegd: een Israëlisch-Palestijns staakt-het-vuren dient het Amerikaanse belang van voortzetting van de oorlog tegen het terrorisme, dit keer aan het front te Bagdad.

Dat Yasser Arafat na Amerikaanse druk verlost is van zijn feitelijke huisarrest in Ramallah maakt zijn aanwezigheid mogelijk op de Arabische top in Beiroet, op 27 en 28 maart. Daar moet het vredesplan van de Saoedische kroonprins Abdullah worden besproken. Afwezigheid van de Palestijnse leider zal in Beiroet alleen maar tot gescheld op Israël leiden. De Amerikanen hebben zich achter Abdullahs plan gesteld – en ook in de VN-resolutie wordt het verwelkomd – en hebben premier Sharon van Israël vriendelijk doch zeer dringend verzocht een toontje lager te zingen. Hetgeen gebeurt, waarmee eens te meer is aangetoond hoe groot Washingtons invloed is. Het vredesvoorstel van Abdullah kan nu de aandacht krijgen die het verdient. Revolutionair is het niet. Het verwijst naar resolutie 242 en heeft als uitgangspunt `land-voor-vrede': Israël trekt zich terug uit de bezette gebieden en krijgt in ruil daarvoor veiligheidsgaranties en erkenning van zijn bestaan door de 22 landen van de Arabische liga.

Met name dat laatste is van immens belang. De VN hebben zich voor het eerst uitgesproken over het bestaan van de staat Palestina naast Israël. De vechtjas Sharon wordt tot de orde geroepen door Grote Broer Amerika. Nu is Yasser Arafat aan de beurt, de staatsman en Nobelprijswinnaar die zijn oude beroep van terroristenleider tijdelijk weer heeft opgepakt. Hij moet de terreur afzweren en zich houden aan wat op 9 september 1993 op papier is gezet: ,,De PLO erkent het recht op een vreedzaam en veilig bestaan van de staat Israël.'' De boodschap dat hij het bestaan van Israël als joodse staat erkent en accepteert moet Arafat in ondubbelzinnige bewoordingen uitdragen. Ook dat ligt besloten in resolutie 242 van 35 jaar geleden en in `1397' van afgelopen dinsdag.