`Groei van bevolking stagneert'

Voorspellingen over bevolkingsgroei moeten fors naar beneden worden bijgesteld. Dat is de conclusie van een conferentie van de Verenigde Naties over demografische ontwikkeling. Uit het VN-rapport blijkt dat niet meer alleen in Westerse landen het geboortecijfer onder de 2,1 kind per vrouw ligt, het aantal dat nodig is voor een gelijkblijvende bevolking.

Tussen 1995 en 2000 zijn er 44 landen bijgekomen waar het cijfer onder de 2,1 ligt. Ook in landen als Mexico, Egypte, Brazilië en India daalt het geboortecijfer. Alleen al voor India zou dat kunnen betekenen dat er over een eeuw 600 miljoen Indiërs minder zijn dan voorspeld. Volgens Joseph Chamie, directeur van de bevolkingsafdeling van de VN, zou het geboortecijfer in 2050 wel eens rond de 2,15 kunnen schommelen.

Demografen hebben nog geen verklaring voor de daling. Zij zijn er altijd van uit gegaan dat geboortebeperking hand in hand gaat met bestrijding van armoede en analfabetisme. Zonder het verhogen van de levensstandaard en het bieden van een economisch en sociaal perspectief blijft de bevolking groeien. Sommige demografen gaan er nu van uit dat ,,het einde van de bevolkingsgroei'' nadert. Het onderwerp is van belang omdat overbevolking nauw samenhangt met milieuproblemen, uitputting van natuurlijke hulpbronnen en voedsel- en waterschaarste.

Ben Wattenberg, commentator van de conservatieve Wall Street Journal, zei deze week dat we de toekomst ,,zonder paniek'' tegemoet kunnen treden, dat voorlopig ,,hulpbronnen niet opraken'' en dat het ook met het broeikaseffect wel zal meevallen. Hij concludeert dat de menselijke soort kennelijk nog niet out of control is.

Alaka Basu, een Indiase demograaf van Harvard University, waarschuwt tegen te veel optimisme. Niet de emancipatie van vrouwen leidt tot een dalende geboortecijfer in India, maar toegenomen `consumentisme'. ,,Er wordt nu gezegd dat regelingen voor geboortebeperking niet langer nodig zijn in India omdat de vrouwen steeds verder emanciperen.'' Maar volgens Basu is bevolkingsgroei in grote delen van de wereld nog steeds een probleem. ,,Het zou dom zijn om te denken dat een stijging van de Indiase bevolking met twintig miljoen per jaar niets betekent.''