Fatsoenlijk tot aan het einde

Gelaten, keurig, netjes. Zo reageert de oppositie in Zimbabwe op de verkiezingszege van president Mugabe. Strijden tegen blanke kolonisten is makkelijker dan opstaan tegen zwarte broeders.

Hun komst doet de stad verstijven. Hun stokken,hun vlaggen, hun geel met groene t-shirts, hun gebalde rechtervuisten. Dejongeren van regeringspartij Zanu-PF arriveren als altijd joelend, op elkaar gepropt in de container van een vrachtwagen die stapvoets door de straten rijdt. De stad keert hen de rug toe. Alsof Bulawayo het nieuws over het verlies van de oppositie niet wil horen. De staatskranten Chronicle en The Herald die de overwinning van Zanu-PF in de presidentsverkiezingen triomfantelijk op de voorpagina melden, blijven ongelezen op de stapel. De aanhang van oppositiepartij MDC laat de nederlaag zonder onvertogen woord tot zich doordringen. Gelaten, keurig, netjes.

De bus naar de hoofdstad passeert Gweru en Kwekwe. Ook daar geen demonstraties, geen uitingen van ongenoegen over gestolen stemmen en verjaagde kiezers. Voor en na elk dorp houden politieagenten bij wegversperringen controles en moet de kofferbak open. Maatregelen die zijn bedoeld om de mond-en klauwzeer in te dammen die zuidelijk Afrika al maanden in de greep heeft. De gevaren van een woedende oppositie lijken van ondergeschikt belang.

De staatsradio, de kranten en de staatstelevisie kraaien de hele dagvictorie. ,,De westerse media en ook de Britse en Amerikaanse regering hebben gesuggereerd dat Zimbabwe een burgeroorlog te wachten staat als de uitslagen niet worden geaccepteerd door het volk'', schampert het commentaar van The Herald. ,,Over welk volk hebben ze het? In elk geval niet over de meerderheid van de mensen die voor de nieuwe president gekozen heeft.''

Terwijl op de staatstelevisie ZBC vier pastors de uitslagen een goddelijk goedkeuren meegeven – ,,onze gebeden zijn verhoord'' - verdedigt deminister van Justititie op de korte golf de legitimiteit van de verkiezingen. ,,Er is niemand weggejaagd bij de stembureau's. Zegt deNoorse waarnemersdelegatie van wel? De Afrikaanse waarnemers vinden dat alles eerlijk is verlopen en zij zijn de enigen die er toe doen.''

De leugens, de intimidaties en de arrestaties. Wat de oppositie betreft rechtvaardigt het optreden van de regering in de aanloop en tijdens de verkiezingen nog altijd geen volksopstand. ,,We mogen kwaad niet met kwaad bestrijden'', zegt MDC-advocaat Simba Mazenda in het hoofdkantoor van deMDC in Harare, waar de oproerpolitie de ingang bewaakt. Hij weigert de regering-Mugabe een `regime' te noemen of `de vijand'. Liever heeft hij het over de ,,niet legitieme regering'' of ,,de gevestigde orde die niet het hele volk vertegenwoordigt''. Mazenda vindt dat de MDC het netjes moet spelen, fatsoenlijk en ethisch verantwoord, ook als de tegenpartij alle regels aan de laars lapt. ,,Als dat betekent dat we verliezen omdat we eerlijk spelen, dan is dat maar zo. We weigeren Zimbabwe in sociale onrust te storten.''

De strijd tegen de uitslagen van de verkiezingen wil de oppositie vooralsnog in de rechtbank aangaan. De MDC heeft een lijst van 28 punten opgesteld die als argumenten gelden waarom de verkiezingen van afgelopen weekend onmogelijk 'vrij en eerlijk' kunnen worden genoemd. Het beperkt aantal stembureaus in de grote steden dat voor onnodig lange rijen zorgde. De aanpassingen van de kieslijsten ter elfder ure. Het stemmen per post voor ambtenaren in leger en politie die hun naam en rang op de envelop moesten vermelden. Het geweld in de aanloop van de verkiezingen.

Een opstand tegen zijn regering heeft president Mugabe in zijn 22 jaar aan de macht nooit gekend. ,,Het gaat ons kennelijk makkelijker af om te vechten tegen de blanke kolonisten dan tegen onze zwarte broeders'', zegt Maxwell Zimuto die al diverse malen is bedreigd vanwege zijn anti-Mugabesentimenten. ,,Het is pijnlijk om de wapens op te nemen tegen de man die onze onafhankelijkheidsstrijd geleid heeft. Zeker als hij je vervolgens beschuldigt van collaboratie met de blanken.''

De dag van de verkiezingsuitslag zwijgt het bolwerk van de oppositie in de hoofdstad. Als weer een vrachtwagen met Zanu-jeugd provocerend voorbijtrekt, hangen de laatste aanwezigen in het MDC-kantoor lachend uit hetraam. Er valt geen onvertogen woord.