De Pruisische Mythe 2

Volgens Kees M. Paling wordt het hoog tijd dat de Pruisische Mythe het veld ruimt. Paling brengt in herinnering een verlicht, uit 1794 daterend, Pruisisch staatsdocument, t.w. het Algemene Pruisische Staatsrecht. In de geest ervan ,,behield men er het recht op eigen culturele identiteit en er werden geen pogingen ondernomen tot germanisering''.

Maar was dat werkelijk zo? In 1795 was de derde Poolse deling een feit en verdween Polen voor circa 120 jaar van de Europese kaart (verdeeld tussen de grootmachten Pruisen, Rusland en Oostenrijk). Vanaf dat moment werd Pruisen voor bijna de helft van het grondgebied uit voormalige Poolse territoria gevormd. Een politiek van verduitsing ging direct van start: Poolse scholen werden gesloten, Poolse wetgeving en instellingen geliquideerd. Later, in de periode 1815 1830, genoot slechts het Groothertogdom Posen een zekere mate van autonomie. Totdat Polen in 1918 zijn onafhankelijkheid herwon volgden er diverse golven van toenemende repressie. Scholen werden sterk gecontroleerd om de Pruisische geest bij de bevolking te laten doordringen. Uiteindelijk werd het Pools conform Bismarcks wetten helemaal uit het onderwijs gebannen. De katholieke Poolse clerus werd van het aansporen tot opstandigheid beschuldigd, vele priesters belandden in de gevangenis. De kolonisering van voormalige Poolse gebieden door de Pruisische Junkers werd tot de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog voortgezet.

Braken de Poolse opstanden soms uit vanwege het uitblijven van Pruisische pogingen de Poolse bevolking te germaniseren? Pruisen, een toonbeeld van orde en rust. Is deze mythe dan nog steeds niet rijp voor de mestvaalt?

De Pruisische Mythe of niet, de bestrijding van historisch getinte stereotypen door zowel de Poolse als de Duitse regering gaat gewoon door. Op 7 maart jl. sprak de Poolse president Aleksander Kwasniewski met de premiers van de Duitse deelstaten Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg en Sachsen-Anhalt over de intensivering van de regionale en lokale samenwerking tussen hen en de aangrenzende Poolse regio's. Een positief signaal geflankeerd door hoopvolle afspraken.